Skip to main content

تجارت خارجی و رشد اقتصادی ایران

بررسی نظریات رشد عمدتا مؤید رابطه مثبت بین تجارت خارجی و رشد اقتصادی است. در چارچوب نظریات رشد درونزا، تجارت خارجی از طریق مبادلة کالاها و خدمات، به‌ویژه کالاهای سرمایه‌ای و واسطه‌ای منجر به انتقال دانش و فناوری می‌شود. تجارت خارجی با بهبود تخصیص منابع، دسترسی به تکنولوژی‌ها (فناوری) و کالاهای واسطه‌ای بهتر، استفاده از صرفه‌های ناشی از مقیاس تولید، افزایش رقابت داخلی و ایجاد محیط مناسب ابداعات بر رشد اقتصادی تأثیر می‌گذارد. با وجود این، شواهد تجربی تفسیر متفاوتی از تأثیر تجارت خارجی بر رشد اقتصاد ارائه می‌کند. هدف این مطالعه بررسی اثر تجارت خارجی بر رشد اقتصاد ایران است. ابتدا در چارچوب مبانی‌نظری، شواهد تجربی و حقایق ثبت شدة اقتصاد کشور متغیرهای کلیدی تأثیر‌گذار داخلی و خارجی بر رشد شناسایی می‌گردد و سپس با به‌کارگیری روش‌شناسی دو مرحله‌ای، مدل شناسایی شده تخمین زده می‌شود. در چارچوب این روش‌شناسی، در مرحلة اول تابع تولید با استفاده از داده‌های سالانه 1338-1382 برآورد و در مرحلة دوم، با به‌کار‌گیری نتایج برآورد تابع تولید، مدل رشد در قالب روابط پویای مدل تصحیح خطا، برآورد شده است. نتایج برآوردها نشان می‌دهد طی دورة 1338-1382، رشد موجودی سرمایة فیزیکی سرانه، رشد سرمایة انسانی، رشد واردات کالاهای سرمایه‌ای و واسطه‌ای سرانه و تغییرات درجة باز بودن اقتصاد تأثیر مثبت در حالی‌که نرخ تورم تأثیر منفی بر رشد اقتصادی سرانة کشور دارد. شایان ذکر است به دلایل مختلف نظیر پایین بودن هزینة تحقیق و توسعة داخلی، تأثیر رشد واردات کالاهای سرمایه‌ای و واسطه‌ای و باز بودن اقتصاد بر رشد اقتصادی پایین است. همچنین به‌دلیل ساختار سنتی صادرات غیرنفتی، تأثیر این متغیر بر رشد اقتصادی از نظر آماری معنا‌دار نیست. این در شرایطی است که رشد موجودی سرمایة فیزیکی و سرمایة انسانی بیشترین تأثیر را دارند.

کلیدواژه ها : تابع تولید ،رشد اقتصادی ،تجارت خارجی ،انتقال فناوری ،سرمایة انسانی ،تحلیل‌های سری‌زمانی ،ایران

  • دانلود HTML
  •   
    دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

)