Skip to main content
فهرست مقالات

کارت های اعتباری در بانکداری بدون ربا

نویسنده:

ISC (32 صفحه - از 43 تا 74)

کلیدواژه ها :

معاملات ربوی ،کارت‌های اعتباری ،بانکداری بدون ربا ،ابزارهای نوین بانکی ،قرض با بهره

کلید واژه های ماشینی : بانک، مشتری، دارندة کارت، صادرکنندة کارت، تجاری، پول، کارت‌های اعتباری، معامله، بهره، نقد

گسترش سریع بازارها و توسعة روز افزون فن‌آوری در عرصة الکترونیک و مخابرات، زمینه را برای ابداع ابزارهای ‌نو بانکی فراهم آورده است؛ از جمله این ابزارها که سال های اخیر رشد چشمگیری داشته، استفاده از کارت‌های ‌بانکی یا اعتباری است. سرعت، سهولت و منافع استفاده از این کارت‌ها باعث شده بانک‌ها و مؤسسه‌های مالی صادرکنندة کارت و مراکز تجاری و خدماتی پذیرندة کارت و مشتریان استفاده کننده از کارت، از این ابزار نو استقبال کنند. این کارت‌ها گرچه انواع بسیاری دارند، از جهت ماهوی‌به سه گروه عمده تقسیم می‌شوند: کارت‌های برداشت از موجودی، کارت‌های وام بدون بهره و کارت‌های وام با بهره،‌ و هر یک از این گروه ها به سه قسم کارت دریافت پول نقد، کارت خرید کالا و خدمت و کارت چند منظوره تقسیم‌ می‌شوند. از آن جا که غالب این کارت‌ها در اقتصادهایی طراحی شده‌اند که معامله های ربوی و قرض با بهره را مجاز می‌شمارند، در مواردی آمیخته با ربا و بهره بوده، و در تطبیق با فقه اسلامی، نیازمند تغییراتی هستند. در این مقاله با بررسی فقهی انواع گوناگون کارت‌های اعتباری، نشان داده می‌شود که کارت‌های اعتباری برداشت از موجودی و کارت‌های اعتباری وام بدون ‌بهره، اعم از این که برای دریافت پول نقد باشند یا برای خرید کالا و خدمت یا کاربرد چند منظوره داشته باشند، با تغییرات مختصری قابل استفاده در بانکداری و مؤسسات مالی بدون ربا هستند؛ اما کارت‌های اعتباری وام با بهره، چه‌از نوع استقراض با بهره، چه از نوع خرید با بهره، اشکال اساسی دارند و نیازمند تحول اساسی هستند و باید رابطة ‌حقوقی جدیدی براساس عقود اسلامی (خرید و فروش نقد و نسیه) جایگزین رابطه حقوقی وام با بهره شود و نشان ‌دادیم که با سهولت می‌توان با تغییر رابطة حقوقی از این گروه از کارت‌های اعتباری نیز استفاده کرد.

خلاصه ماشینی:

"عناصر تشکیل‌دهندة معامله، صادرکنندة کارت، پذیرندة کارت و دارندة کارت خواهد بود و رابطة حقوقی بین آن‌سه عبارت است از عقد وکالت و بیع به این بیان که مشتری با دریافت کارت اعتباری، با بانک صادرکننده قرارمی‌گذاردکه با رعایت سقف اعتباری، نیازمندی‌های خود را در جایگاه وکیل بانک به صورت نقدی از مراکز تجاری و خدماتی برای ‌بانک بخرد و با استفاده از کارت اعتباری، بهای کالاها و خدمات را از محل منابع بانک به فروشنده بپردازد و در مقام وکیل بانک، کالاها و خدمات مذکور را تحویل بگیرد؛ سپس به بانک مراجعه، و خرید نسیة (دفعی یااقساطی) آن ها را برای خویش تقاضا کند. عناصر تشکیل‌دهندة معامله، صادرکنندة کارت، پذیرندة کارت و دارندة کارت خواهد بود و رابطة حقوقی بین آن‌سه عبارت است از عقد وکالت و بیع به این بیان که مشتری با دریافت کارت اعتباری، با بانک صادرکننده قرارمی‌گذاردکه با رعایت سقف اعتباری، نیازمندی‌های خود را در جایگاه وکیل بانک به صورت نقدی از مراکز تجاری و خدماتی برای ‌بانک بخرد و با استفاده از کارت اعتباری، بهای کالاها و خدمات را از محل منابع بانک به فروشنده بپردازد و در مقام وکیل بانک، کالاها و خدمات مذکور را تحویل بگیرد؛ سپس به بانک مراجعه، و خرید نسیة (دفعی یااقساطی) آن ها را برای خویش تقاضا کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.