Skip to main content
فهرست مقالات

حقوق سیاسی مردم در اندیشه محقق نائینی

نویسنده:

ISC (21 صفحه - از 102 تا 122)

کلید واژه های ماشینی : نائینی، سیاسی، حقوق سیاسی مردم، استبداد، حکومت، مردم، حقوق، اندیشه محقق نائینی، محقق نائینی، مشروطیت

خلاصه ماشینی:

"اما در هر صورت یک سؤال بسیار اساسی مطرح می‌شود که در منظر نائینی، «ولایت سیاسی» در عصر غیبت، چه سرنوشتی پیدا می‌کند؟ متصدی آن کیست؟ آیا تمامی حکومت‌ها در عصر غیبت، ظالم، غصبی و نامشروع هستند؟ تکلیف مردم در این دوره چیست؟ آیا صرف مخالفت با ظلم، کافی است یا مکلف به تشکیل حکومت هستند؟ اگر «حکومت مشروطه» حکومت غصبی و از مصادیق ظلم است، چرا نائینی از آن دفاع می‌کرد؟ مشروعیت حکومت در عصر غیبت چگونه تحصیل می‌شود؟ از دیدگاه نائینی چه رابطه‌ای میان «ولایت» و «مشروطیت» یا «شریعت» و «سیاست» وجود دارد؟ مشروعیت «رأی اکثر» چگونه تحصیل می‌شود؟ و بالأخره مبانی نظری حقوق سیاسی مردم و حاکمیت آنان بر مصالح نوعیه خود کدامند؟ سؤالات فوق از جمله مهم‌ترین سؤالاتی است که در این نوشته به برخی از آنها به تفصیل پاسخ خواهیم داد. اما وقتی نگاهمان را کلی‌تر می‌کنیم، به این نکته می‌رسیم که نائینی در پی تعادل و توازن بین رأی اکثریت نمایندگان مردم و مجتهدین عادل و آگاه است و لذاست که در طول نوشته‌هایش، هیچ‌گاه از رابطه سلطان عادل و نمایندگان مردم سخن نمی‌گوید، گویی که اصلا در فضای سلطنت مشروطه قلم نمی‌زند و به این ترتیب در این جا سؤالی مطرح می‌شود که سلطان ولو به شکل تشریفاتی‌اش، اگر در اندیشه وی جایی ندارد، چرا حکومت مطلوب خود را «سلطنت مشروطه» اعلام می‌کند؟ و چرا «حکومت جمهوری» و یا «حکومت دموکراسی» را اعلام نمی‌کند؟ شاید جواب این باشد که محقق نائینی، مجتهدی است که مقتضیات زمان و مکان را خوب می‌شناسد؛ به خوبی وضعیت حساس نهضت مشروطیت را درک می‌کند و آن‌را فرصت طلایی برای تحدید استبداد می‌شمارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.