Skip to main content
فهرست مقالات

میزگرد فلسفه شناسی (2)/ فلسفه های مضاف

مصاحبه شونده:

ISC (20 صفحه - از 117 تا 136)

کلید واژه های ماشینی : فلسفه، فلسفه‌های مضاف، فیزیک، عقل، اثبات، دین، مادی، استاد مصباح، اسلامی، قوانین

خلاصه ماشینی:

"معرفت فلسفی: برای این که دوباره به بحث اصلی بازگردیم، آیا می‌توانیم حاصل فرمایش‌های جناب‌عالی درباره فلسفه‌های مضاف را بدین صورت جمع کنیم که فلسفه‌های مضاف، حد واسطی میان فلسفه اولی و علوم خاص هستند؟ استاد مصباح: اگر موضوع فلسفه‌های مضاف را تنها مبادی علوم بدانیم درست است، ولی اگر فلسفه‌های مضاف حتی شامل تاریخ علم و سیر تحولات آن نیز بشوند، این تعریف درست نیست. حال اگر بخواهند آنچه را ـ مثلا ـ در یک علم کشف کرده‌اند، فارغ از روش‌های تجربی، با عقل بسنجند، و به گونه‌ای، میان آن و متافیزیک ارتباط برقرار سازند تا به نتیجه کلی برسند، آیا آن را نیز نمی‌توان نوعی فلسفه مضاف بعدالعلم به شمار آورد؟ استاد مصباح: به نظر من، چند مسئله در اینجا مطرح است که باید آن‌ها را تفکیک کنیم. آیا این روند ناشی از آن نیست که فیلسوفان مسلمان به فلسفه اولی بسنده کرده و آن را برای اثبات اصول موضوعه و مبادی علوم کافی می‌دانند، یا به این دلیل است که چون رشد علوم در جهان اسلام کمتر بوده، به این واسطه نیازی احساس نکرده‌اند؟ دکتر لگن‌هاوزن: به نظر می‌رسد علت این رویداد را باید در روی‌گردانی فلسفه اسلامی از طبیعت دنبال کنیم. وقتی طبیعت در فلسفه اسلامی اهمیت خود را از دست داد و جهان غرب نیز به طبیعت و علوم جدید روی آورد و به پیشرفت‌های چشمگیری رسید، مسلمانان بیشتر به فلسفه اولی تمسک جستند؛ زیرا هنوز چیزی داشتند که می‌توانستند از آن دفاع کنند و چون طبیعت را از دست دادند، به فلسفه‌های مضاف کمتر محتاج شدند؛ ولی امیدواریم این روند را آهسته آهسته کنار بگذارند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.