Skip to main content
فهرست مقالات

دگرگونی معنای دین تحت رهبری امام خمینی

نویسنده: ؛

مترجم: ؛

تابستان 1382 - شماره 19 (14 صفحه - از 47 تا 60)

کلیدواژه ها : دین ،سکولاریسم ،دین اسلام

کلید واژه های ماشینی : دین اسلام ،دینی ،جهان اسلام ،سکولار ،امام‌خمینی دین اسلام ،قلمرو خصوصی ،زندگی انسان مدرن ،خصوصی ،مدرن ،حکومت اسلامی ،انقلاب اسلامی ،نسبت به دین ،جوامع اسلامی ،همة ،معنوی ،نظام اجتماعی ،امور دینی ،امور سیاسی ،همة زمینه‌های اجتماعی ،سعادت مادی و معنوی ،جامعة سیاسی ،برداشت از دین ،کثرت‌گرایی دینی ،معنوی انسانها ،نظام عمومی ،افعال انسان ،بازاندیشی دربارة محوریت دین ،ضامن عدالت ،حکام سیاسی ،تعهدات دینی

انقلاب اسلامی ایران در سالهای 78 ـ 1979 را می‌توان دورة جدیدی برای دین اسلام به شمار آورد. تا پیش از سال 1978، دین امری این‌جهانی و واگذارده به قلمرو خصوصی بود که نقش گستردة آن در جامعة انسانی، به اماکن عبادی محدود و منحصر می‌شد. این برخورد تنگ نظرانه نسبت به دین در مورد ادیان بزرگ جهان در غرب نیز صادق است. در جهان اسلام نیز، کم و بیش، چنین نگرشی نسبت به اسلام وجود دارد. نقش عمومی اسلام چه به صورت ارزشهای شرعی و اجتماعی و چه به صورت خاستگاه مسلم سیاسی، به گونة تعصب‌آمیزی به تعریف تقلیل‌گرایانه از دین به عنوان نظامی از باورهای مربوط به امور «اخروی» محدود گردیده بود. اسلام، طبعا دینی مربوط به هر دو جهان است. این جهان چون آمادگاهی برای آن جهان است. پیوند عمیق میان امور دینی و دنیوی، آموزة بنیادین قرآن است که به مسلمانان می‌آموزد سعادت انسانها در هر دو جهان، بستگی به اعمال ایمانی‌شان دارد. همین که فرآیند مدرنیزاسیون از رهگذر غربگرایی و دنیاگرایی و سکولاریسم به جهان اسلام راه یافت سبب جدایی دین از اخلاق، ایمان از عمل، و امور دینی از امور سیاسی شد. این جداییها، موضعی انفعالی را نسبت به انگیزه‌ها و رهنمودهای دینی در همة زمینه‌های اجتماعی و سیاسی جوامع اسلامی، در سرتاسر دنیا، در پی داشت. در دهة 1970، امام خمینی با اینگونه برداشت از دین که توسط حکام سیاسی چون شاه ایران در جهان اسلام رواج یافته بود به مبارزه برخاست. در حقیقت، انقلاب امام خمینی، فراخوانی به بازاندیشی دربارة محوریت دین و احیای آن در زندگی انسان مدرن بود. امام خمینی دین اسلام را تنها منظومه‌ای از شعائر نمی‌دانست که آدمیان را برای آخرت آماده می‌سازد، بلکه آن را ایدئولوژی تلقی می‌کرد که طرحی را برای کل زندگی بشر فراهم می‌آورد؛ و برای اینکه این ایدئولوژی، سعادت مادی و معنوی انسانها را تأمین نماید باید در تمام حوزه‌های افعال انسان به اجرا درآید. از همه مهمتر اینکه، اسلام برنامه‌ای است که ضامن عدالت این جهانی و سعادت آن جهانی می‌باشد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.