Skip to main content
فهرست مقالات

هویت شناسی یقین

نویسنده: ؛

زمستان 1383 - شماره 6 (32 صفحه - از 29 تا 60)

کلیدواژه ها : شناخت یقینی ،امکان یقین ،شک‌گرایی نوین ،شناخت صادق ،شناخت کاذب

کلید واژه های ماشینی : باور به مفاد گزاره ،عدم امکان شناخت یقینی ،نقیض گزاره مورد باور ،نقیض ،امکان شناخت یقینی ،شناخت یقینی ،قم ،عدم امکان نقیض ،باور به عدم امکان ،واقع ،مفاد گزاره ،امکان شناخت ،عدم امکان شناخت ،زوال‌ناپذیری ،گزاره مورد باور ،ه‌ق ،امکان یقین ،کاربردهای یقین ،نقیض گزاره ،نفی شناخت یقینی ،عدم امکان ،زوال‌ناپذیری باور ،مطابق ،امکان معرفت ،تعریف یقین ،مطابقت با واقع ،معرفت یقینی ،شرح تجرید ،ناممکن بودن نقیض ،نسبی بودن

مهم‌ترین یا دست‌کم یکی از مهم‌ترین پرسش‌های معرفت‌شناسی، امکان یا عدم امکان شناخت یقینی و مطابق با واقع است. این مسئله هم در قلمرو کل معرفت بشری و هم در ساحت معرفت‌های دینی قابل طرح است. امروزه، شک‌گرایی نوین، که در گوشه‌ای از جغرافیای اندیشه غربی ظهور پیدا کرده، فراورده‌هایی را تولید می‌کند که نفی شناخت یقینی، عنصر جدا ناشدنی آن است. این تولیدات نرم‌افزاری، به‌ویژه در ساحت‌هایی چون فلسفه دین، فلسفه سیاست، فلسفه اخلاق، کلام جدید، هرمنوتیک و تفسیر متون، و... بروز و ظهور داشته، و از نشانه‌های آن نسبی بودن و تغییرپذیری است. به هر حال، یکی از تلاش‌های لازم برای ارزیابی اساسی این دسته نظریات، رفتن به سراغ ریشه‌ها و پیش‌فرض‌های اصلی آن‌ها است که به نظر می‌رسد نفی یقین و شناخت مطابق با واقع، یکی از این پیش‌فرض‌ها باشد. مدعیاتی چون: غیرقابل اثبات بودن وجود خدا، شخصی بودن دین، انکار هر گونه گزاره ثابت و مطلق در دین، نسبی بودن و تغییر پذیری ارزش‌ها (اعم از حقوقی و اخلاقی)، زمانمند بودن احکام اسلام، پلورالیسم دینی و معرفتی، وجود و رسمیت قرائت‌های مختلف از دین، و... از جمله اموری هستند که می‌توان عنصر نفی شناخت یقینی را از اصول موضوعه آن‌ها به حساب آورد. در این نوشته تلاش شده با نشان دادن امکان یقین و تبیین راه‌های نیل به آن، گامی هرچند کوچک در جهت نفی شک‌گرایی و اثبات بی‌پایگی آن برداشته شود. تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.