Skip to main content
فهرست مقالات

استنتاج معطوف به بهترین تبیین و توجیه گزاره های مربوط به عالم خارج

نویسنده: ؛

زمستان 1383 - شماره 6 (36 صفحه - از 61 تا 96)

کلیدواژه ها : توجیه ،استنتاج فرضیه‌ای ،استنتاج معطوف به بهترین تبیین ،مسئله معیار ،انسجام‌گرایی ،نسبیت‌گرایی

کلید واژه های ماشینی : استنتاج معطوف ،عالم خارج ،شکلی از استنتاج ،تعلیل ،شیوه از استنتاج ،گزاره‌های مربوط به عالم ،برتری تبیینی بر تبیین ،بهترین تبیین ،تبیین علی ،تبیین به تعلیل ،توجیه باور ،تبیین و توجیه ،وجود عالم خارج ،پاسخی به پرسش‌های فوق ،برتری تبیینی ،شیوه استنتاج معطوف ،مذکور ،تبیینی می‌توانند ،دلایل تبیینی ،معرفت تبیینی ،رویکرد علی تبیین ،شیوه جدید استنتاج ،استنتاج مذکور ،شیوه استنتاج ،رابطه علیت ،مسئله معیار ،ملاک برتری تبیینی ،باورهای مربوط به عالم ،پاسخی به پرسش‌های ،ملاحظات تبیینی

استنتاج فرضیه‌ای، نوعی استدلال است که چارلز سندرس پیرس در کنار دو نوع استنتاج دیگر یعنی قیاس و استقراء مطرح کرده است و پس از او، کسانی چون گلبرت هارمن آن‌را بسط و توسعه داده‌اند. ایده اصلی آن این است که ملاحظات تبیینی می‌توانند ما را به استنتاج نتیجه‌ای رهنمون شوند که پیش از آن به صورت فرضیه قابل طرح بوده و در صورت صحت این نتیجه، شواهد و قرائن نیز بهتر تبیین می‌گردند. امروزه بسیاری در قلمروهای گوناگون آن را به کار می‌برند که از آن جمله در معرفت‌شناسی و توجیه گزاره‌های مربوط به عالم خارج است. معرفت‌شناسان، درباره عالم خارج با سه مسئله بنیادی روبه‌رویند که عبارتند از: وجود عالم خارج، معرفت ما به آن و معیار ارزیابی معرفت. برخی فیلسوفان اخیرا برای حل این مسائل به شیوه‌ای متوسل شده‌اند که معروف به "استنتاج معطوف به بهترین تبیین" است و این شیوه را شکلی از استنتاج فرضیه‌ای دانسته‌اند. اما این شیوه جدید استنتاج نیز با سه پرسش بنیادی مواجه است: توصیف، تبیین و توجیه. مشکل اول به چیستی هویت آن باز می‌گردد، مشکل دوم علل برتری آن را که در عنوان فوق مأخوذ است بیان می‌دارد و مشکل سوم، به دلایل اثبات و توجیه آن ارتباط پیدا می‌کند. نویسنده با نگاهی به تفاسیر مختلف این شیوه از استنتاج، بر آن است تا پاسخی به پرسش‌های فوق بیابد و در ادامه به نحوی رویکرد علی تبیین را تقویت کند و از این رهگذر، کارآمدی آن را در توجیه گزاره‌های مربوط به عالم خارج مورد ارزیابی قرار دهد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.