Skip to main content
فهرست مقالات

روشنفکران دینی و مدرنیزاسیون فقه (1)

نویسنده:

(56 صفحه - از 180 تا 235)

کلید واژه های ماشینی : روشنفکران، دین، فقه، مدرن، عقلانیت، روشنفکران دینی، عقل، اندیشه، مدرنیته، تعبد

خلاصه ماشینی:

"عقل استدلالگر را نه فقط ابزار کشف و استخراج حقایق کتاب و سنت می‌داند، بلکه منبعی در کنار دو منبع کتاب و سنت می‌انگارد؛ از این مهمتر، درصدد است که برای اثبات حجیت و واقع نمایی کتاب و سنت نیز از عقل استمداد کند؛ ازاین گذشته، حتی می‌خواهد که با یافتن اغراض و غایات احکام و تعالیم دینی و مذهبی التزام به آنها را نیز از صرف تعبد خارج کند و امری عقلایی جلوه دهد و به محض این که اندک تعارضی میان ظواهر آیات و روایات با یافته‌های عقلی احساس کرد آیات و روایات را از ظاهرشان عدول می‌دهد و به تأویل شان دست می‌یازد، و از این جهت، عقلگرا و تا آنجا که مقدور است، آزاد اندیش و تعبد گریز است81 برخی از آنان، بخش عبادات فقه را حاوی راز و مصالح خفیه می‌دانند که باید از روی تعبد و تسلیم آن را پذیرفت؛ ولی غیر عبادات را در بستر تاریخی می‌بینند که فقط باید درصدد تأمین اهداف کلی آن بخش از احکام بود و قالب‌های ظاهری آنها را زیر پا نهاد. روشنفکران دینی، در فرار از تعبد و راز آن قدر اصرار دارند که در بیشتر موارد به راحتی می‌توان تفسیر و فهم آنان را از بسیاری از متون دینی پیش گویی نمود ـ چنانچه تفسیرهای قشری طیف مقابل آنان نیز قابل پیش بینی است ـ از این رو، آنان کمتر خود را با متون دینی درگیر می‌کنند و به کاوش و دقت در فهم متون می‌پردازند، بلکه انتظار، پیش فرض و درنهایت، پیش داوری خود را که برخاسته از عقلانیت عصری آنان است، به عنوان قرائت صحیح از دین ارائه می‌دهند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.