Skip to main content
فهرست مقالات

تجلیل و نقد نظر نفوس انسانی با یکدیگر پس از مرگ از دیدگاه سه حکیم مسلمان (فارابی- ابن سینا- صدرالمتألهین)

نویسنده: ؛

بهار 1381 - شماره 41 علمی-پژوهشی (16 صفحه - از 1 تا 16)

کلیدواژه ها : نفس انسانی ،اتحاد نفوس ،نفس کلی ،اتصال نفس با عقل فعال ،تعلق نفس به بدن ،مزاج ،حرکت جوهری ،اتحاد عاقل و معقول ،وجود ربطی ،حقیقه و رقیقة

کلید واژه های ماشینی : نفس انسانی ،عقل فعال ،نفس با عقل فعال ،اتصال نفس با عقل ،صدرا ،نفوس انسانی با عقل ،اشکال‌های صدرا به ادله ،صدرا به ادله ابن‌سینا ،نفس کلی ،اتصال نفوس انسانی ،اتحاد نفس با عقل ،اشکال‌های ،مورد اتحاد و اتصال ،اتصال نفوس ،وجود ربطی عقل فعال ،فارابی قائل به نفس ،عقل فعال متحد ،مجرد ،اشکال‌های صدرا ،فارابی نفوس ،تحلیل و بررسی آراء ،نقد و بررسی ،نفس علت تامه بدن ،اتحاد نفس ،فنای بدن ،ربطی عقل فعال متحد ،باقی ،نفوس تعین ،اتحاد و اتصال ،فانی

این مساله که نفوس کدام انسان‌هائی بعد از مرگ باقی‌اند و آن نفوس آیا تعین خود را از دست خواهند داد و به یک نفس کلی تبدیل خواهند شد یا این‌که کثرت خود را حفظ خواهند کرد، مورد توجه این سه حکیم مسلمان بوده است.در این مقاله که موضوع اصلی آن تحلیل و بررسی آراء این سه حکیم پیرامون این دو موضوع است؛به مهم‌ترین کتب آنها مراجعه شده و پس از جمع‌آوری آراء آنها در زمینه دو موضوع موردنظر و نقد و بررسی آنها این نتیجه به دست آمده است که فارابی نفوس برخی از انسان‌ها را فانی می‌داند و این خلاف ضرورت دین اسلام است، اما دو حکیم دیگر نفوس تمام انسان‌ها را باقی می‌دانند.پس از نقد و بررسی سه دلیلی که ابن سینا برای اثبات بقاء تمام نفوس اقامه کرده است و اشکال‌های صدرا به آنها، در این مقاله ثابت شده است که هیچ کدام از اشکال‌های صدرا به ادله ابن سینا وارد نیست و بطلان دو دلیل از آن ادله به وسیله اشکال‌های جدیدی اثبات شده است.در مورد اتحاد و اتصال نفوس به یکدیگر بعد از مرگ و تشکیل نفس کلی معلوم، شده است که به خلاف نظر برخی از محققین، فارابی قائل به نفس کلی به طوری که نفوس تعین و تعدد خود را از دست بدهند، نیست.در مورد اتحاد و اتصال نفوس انسانی با عقل فعال از نظر ملاصدرا، در این مقاله با روشی جدید و ابتکاری پس از تحلیل و بررسی آراء او درباره تعقل، این نتیجه به دست آمده است که صدرا نیز نفس کلی را قبول ندارد و کلیه اشکال‌هایی که در ابتداء به نظریه اتصال نفوس با عقل فعال بعد از مرگ به نظر می‌رسند، با دقت و تحلیل و آراء او قابل پاسخ و دفع‌اند.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.