Skip to main content
فهرست مقالات

دریای غرق در نهنگ: تاویل و کشف رمزهای غزل- داستانی از مولوی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه - از 19 تا 34)

کلیدواژه ها :

تاویل ،رمز ،مولوی ،تجربه عرفانی

کلید واژه های ماشینی : نهنگ، دریا، رمز، مولوی، غزل، عرفانی، دریای غرق در نهنگ، سیلاب، شعر، راوی

تاویل و کشف رمز و رازهای اشعار عرفانی مستلزم دقت نظر در ساختار صورت و معنی آنهاست.یکی از غزل-داستان‌های مولوی در این مقاله بررسی می‌شود.نگارنده کوشش نموده که این غزل را نخست با بررسی آثار خود مولوی و سپس در مقایسه با دیگر آثار عرفانی رمزگشایی نماید.این غزل در قالب زبان رمزی گزارش فنا ونابودی است و واژگان دلالتی فراتر از محدوده قاموسی خود دارند.نه تنها ضرباهنگ صامت‌ها و مصوت‌های این شعر محتوا را برجسته می‌کند، بلکه با رمزهایی چون سیلاب، دریا و نهنگ، فضایی سور رئالیستی که حاصل دیدار با عوالم ناخودآگاه است، ترسیم می‌شود.تبیین و تأویل این رویدادها تجربیات عرفانی را ملموس می‌کند و راهی به سوی تجربیات مشترک و تفسیر آن در آثار عرفانی می‌گشاید.

خلاصه ماشینی:

"(مولوی، 1375، ج 1، 36) در موضعی دیگر از سفری دریایی سخن می‌شنویم که روحانی و بی‌منزل است و سرانجام آن فنا: تا لب بحر این نشان پایهاست پس نشان پا درون بحر لاست زآنکه منزل‌های خشکی ز احتیاط هست ده‌ها و وطن‌ها و رباط باز منزل‌های دریا در وقوف وقت موج و خبس بی‌عرصه و سقوف نیست پیدا آن مراحل را سنام نه نشان است آن مراحل را نه نام هست صد چندان میان منزلین آن طرف که از نا تا روح عین در فناها این بقا را دیده‌ای بر بقای جسم چون چسبیده‌ای (مولوی، 1375، ج 5، 52) عبد الجبار نفری از صوفیان قرن چهارم در بیان یکی از تجربیات عرفانی خود می‌گوید که خدا او را در دریا نگاه داشت، آنگاه او کشتی‌هایی دید که غرق می‌شدند و تخته‌هاشان بر جای می‌ماند و سپس تخته‌ها نیز غرق شدند. در تاویل این رمزها می‌توان گفت که راوی در تجربه‌های عرفانی در هر مرحله به فنا و بقایی برت می‌رسد، تجربه تجلی نه تنها او را نابود می کند که مکان‌های-مکان‌های عالم معنا-نیز از باده آن تجلی بی‌بهره نمی‌مانند-مانند ماجرای موسی و کوه-نهنگ که درباره آن توضیح داده شد، دریا را می‌بلعد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.