Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل و نقد ماده 873 قانون مدنی

نویسنده:

(8 صفحه - از 97 تا 104)

کلیدواژه ها :

ارث ،اصل تأخر حادث ،اصلاح ،مادة 873 قم

کلید واژه های ماشینی : ارث، فوت، مادة، حکم، تاریخ فوتشان مجهول، عدم توارث، قانون مدنی، اصل تأخر حادث، مادة قانونی، حقوق

مادة 873 ق.م.، حکمی را مبنی بر عدم توارث بین افرادی که تاریخ فوتشان مجهول است، بیان کرده است. می‌توان با بررسی مدارک و مستندات این حکم، اعم از قواعد اصول فقه و آرای فقها و روایات، به تجزیه و تحلیل و نقد این مادة قانونی پرداخت؛ چرا که با تعمق بیشتر و بررسی مبانی قوانین می‌توان آنها را طوری اصلاح کرد که با هدف علم حقوق، یعنی ایجاد عدالت و اعطای حق به ذی‌حق، بیشتر متناسب باشد. این مقاله این امر را پی می‌گیرد. در پایان، راه حل اصلاح این مادة قانونی با تکیه بر مبانی اصولی و نظر برخی از فقهای متقدم و متأخر ارائه گردیده است.

خلاصه ماشینی:

"یکی از شرایط اساسی برای ارث بردن، زنده بودن وارث در زمان موت مورث حتی برای لحظه‌ای کوتاه است (شهید ثانی، بی‌تا: 8/213) و اگر تاریخ فوت چند نفر که می‌توانند از یکدیگر ارث ببرند، مجهول باشد، شرط مذکور محقق نیست و قانونگذار بنا را بر این گذاشته است که فوت این افراد در یک زمان بوده و حکم به عدم توارث بین آنها کرده است (امامی، 1371: 194)؛ برای مثال، چنان که پدر و پسری فوت کنند و تقدم و تأخر فوت هیچ‌یک مشخص نباشد؛ چون شرط زنده بودن در زمان موت مورث معین نیست، ترکة پدر به سایر ورثة او غیر از پسر و ترکة پسر نیز به سایر ورثة او غیر از پدر منتقل می‌شود و پدر و پسر از یکدیگر ارث نمی‌برند. د) به استناد احادیث و اجماع فقها بین غرقی و مهدوم‌علیهم توارث برقرار است، در حالی که احتمال تقارن فوت آنها نیز بعید نیست؛ بنابراین، به طریق اولی باید همین حکم را در مواردی مانند آتش‌سوزی و برخورد وسائل نقلیه تسری داد و حکم به توارث کرد؛ زیرا در این موارد، از نظر عقل و عرف، احتمال قوی‌تر وجود دارد که فوت در یک زمان واقع شده باشد و قیاس اولویت به عنوان یکی از ادلة استنباط احکام، اجماعی است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.