Skip to main content
فهرست مقالات

اسطرلاب ابومحمود خجندی

نویسنده:

(6 صفحه - از 6 تا 11)

کلید واژه های ماشینی : اسطرلاب، خجندی، اسطرلاب ابو محمود خجندی، ابو محمود خجندی، اسطرلاب ابومحمود خجندی، اسطرلاب خجندی، نجومی، اسطرلاب ستاره‌شناس ابو محمود خجندی، جایگاه ابو محمود خجندی، اسلامی

خلاصه ماشینی:

"3 «اسطرلاب خجندی»به تاریخ 374 هجری(85-984 میلادی) کلکسیون جاسم الهمیزی( al-Homaizi Jasim ) جنس؛برنج،قطر 151 میلیمتر،ضخامت:6 میلیمتر سیاههء بین المللی وسایل و ابزار آلات شمارهء 111 از مهمترین و زیباترین ابزارهای نجومی در دورهء اولیهء علم اسلامی‌ (1250-850 میلادی)اسطلابی است که در اواخر قرن دهم میلادی توسط منجم برجستهء خجندی ساخته شده است‌4که دستاوردهایش در نجوم و استفاده از ابزار آلات و ریاضیات معروف است. این وسیله به صورت یک‌ میلهء استوانه‌ای کاملا مستقیم بوده که سمت بالایی آن به عنوان محور عمل‌ می‌کند و یک سری طرحها با هم محور عمودی را تشکیل می‌دهند که‌ عبارتند از قاب چارگوش(جز ابزارهایی که مبتنی بر یک نوع‌اند،در میان‌ ابزارهای نخستین دوران اسلامی بی‌نظیر است،اما این سبک در نخستین‌ اسطرلابهای اروپایی ویژگی عمده مشاهده شده است. همچنین شکل مذکور بر روی یک اسطرلاب اندولسی که سال 638 هجری/41-1240 میلادی برمی‌گردد و یکی از اولین اسطرلابهای شناخته‌ شدهء اروپایی(از تاریخ بعد از 1300 م)دیده می‌شود. همچنین تحقیقات گسترده دربارهء هر یک از صفحات اسطرلاب خجندی با تمام جزئیاتش از موضوعات مهم‌ نجوم‌شناسی می‌باشد،بنا بر این روی کارهای زیاد و در عین حال دشواری در پیش محققین تاریخ نجومی ایران اسلامی قرار دارد. در انتهای نوشتار خود تشکر می‌کنم از دوست عزیزم آقای مهندس‌ محمد باقری،رئیس گروه تاریخ علوم مرکز دایره المعارف اسلامی در تهران‌ و محقق برجستهء تاریخ ریاضی ایران،چون ایشان بودند که این جانب را از وجود اسطرلاب ابو محمود خجندی آگاه کرده و نسخه‌ای نیز فهرست ارنیل‌ فولترتون و گیرافهروردی و عکس اسطرلاب را در اختیار بنده قرار دادند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.