Skip to main content
فهرست مقالات

مفهوم شناسی استبداد در ادبیات سیاسی علمای عصر مشروطیت

نویسنده:

(34 صفحه - از 25 تا 58)

کلید واژه های ماشینی : استبداد، مشروطیت، مشروطه، سیاسی، سلطنت، ادبیات سیاسی علمای عصر مشروطیت، مجلس، قانون، دینی، اسلام

خلاصه ماشینی:

"صاحب «رساله انصافیه» به گونه‌ای خاص مفهوم استبداد و خودسری را توسعه داده و برخی از اشکال مشروطه‌خواهی را مصداق استبداد دانسته است، و آن در جایی است که صاحب منصبان فقط به اسم مشروطه قناعت کرده، در خیال اطاعت و اجرای قانون نباشند و یا آن‌که قوانین به حسب اغراض شخصی و هواهای نفسانی وضع شده باشند، زیرا امیال و اغراض شخصی مختلف است و اگر امیال در وضع قانون دخالت کند، اختلاف در قانون پیش می‌آید، و چنین قانونی هم باعث اختلاف در ملت می‌شود؛ حال آن‌که اساس وضع قانون برای رفع اختلاف است؛ از این رو چنین ملتی گسسته خواهد شد و به حالت استبدادی که حاکمیت انسان (نه قانون) بود، باز می‌گردد. (3) شیخ فضل‌الله نوری در نهایت، مشفقانه برادران دینی خود را نصیحت کرده که دوای درد ایرانی داروی اروپایی نیست: ای برادران اثنی عشری، بدانید و آگاه باشید و بشنوید و تفکر بفرمایید و اغراض نفسانیه دنیویه را که عاقبت سوء دارد، به کنار بگذارید و بدانید که طبع مملکت ما راغذای مشروطه اروپا دردی است بی‌دوا و جراحتی است فوق جراح؛ زیرا علاوه بر آن‌که منافی قواعد اسلام ما است، ایران ما را سه خاصه است که تا آن سه خاصه در آن باقی است؛ ایجاد پارلمانت جز منشأ هرج و مرج فوق الطاقه نخواهد شد: یکی از آن سه خاصه وجود مذاهب مختلفه و دیگری کمی عده جندیه، سیمی کثرت ایلات بادیه، و در ممالک خارجه این سه وجود ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.