Skip to main content
فهرست مقالات

نوآوری‌های فقهی در عرصه حقوق اساسی در عرصه مشروطه (با تأکید بر اندیشه شیخ فضل الله نوری و میرزای نائینی

نویسنده:

(8 صفحه - از 139 تا 146)

کلید واژه های ماشینی : مشروطه، نائینی، ولایت عامه فقیه، فقه، مشروطیت، فقیه، اسلامی، حقوق اساسی در عرصه مشروطه، سیاسی، حکومت

خلاصه ماشینی:

"این گونه به نظر می‌رسد که مرحوم شیخ فضل الله و مرحوم نائینی، نه تنها از نظر تئوری اختلاف نداشتند، بلکه در حوزه مسائل فقه سیاسی و حقوق اساسی با تئوری پردازی در مورد ولایت عامه فقیه و ولایت مطلقه فقیه کوشیدند این تئوری را با مقتضیات زمان تطبیق دهند. ایشان نظریه ولایت عامه فقیه را مطرح کرده و می‌گویند ولایت عامه فقیه با آزادی، مجلس شورا، حقوق ملت و سایر مؤلفه‌های حقوق اساسی جدید تنافی ندارد؛ لذا بین دستاوردهای جدید بشری و اجتهاد مستمر فقها که از دل آن ولایت عامه فقیه بر می‌آید، می‌توان جمع کرد؛ اما ایشان با توجه به شرایط موجود در آن دوران، می‌فرمودند: حالا که حکومت را به ما نمی‌دهند و نمی‌توان ولایت عامه فقیه را اعمال کرد، از باب دفع افسد به فاسد می‌توانیم حکومت مطلقه شاهان را به قانون مقید کنیم، و از این طریق ظلم را نیز محدود نماییم. ای مسلمانان؛ کدام عالم است که می‌گوید مجلسی که تخفیف ظلم نماید و اجرای احکام اسلام کند، بد است؟ شیخ شهید، مجلسی را تایید می‌کند که قدرت سیاسی را مهار نماید، دیوان و دولت و دربار و قوه مجریه را کنترل کند، بر اساس مسائل عرفی ـ به شرط آن که با شرع مقدس مخالف نباشد ـ عمل کند و مصالح نوعیه را رعایت نماید. [بازتاب تلاش علمای مشروطه در قانون اساسی] یکی از تلاش‌های بسیار مهم مرحوم شیخ فضل الله در جریان مشروطیت، پیشنهاد اصل دوم متمم قانون اساسی است که این پیشنهاد به امضای علما می‌رسد و همه آنان نسبت به آن اتفاق نظر دارند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.