Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی چهار نظریه در تحلیل اختلاف سیاسی فقهای شیعه در نهضت مشروطیت

نویسنده:

(50 صفحه - از 185 تا 234)

کلید واژه های ماشینی : مشروطه ،فقها ،مشروطیت ،سیاسی ،شیخ فضل‌الله نوری ،نائینی ،تحلیل اختلاف سیاسی فقهای شیعه ،دین ،نجفی ،شیعه ،اختلاف ،انقلاب مشروطیت ایران ،اسلام ،مجلس ،حکم ،قانون ،سیاسی فقها ،مشروطه‌خواه ،اندیشه سیاسی ،دولت ،رسائل ،تاریخ ،فقهای شیعه در نهضت مشروطیت ،ایران ،تاریخ انقلاب مشروطیت ایران ،شیخ فضل‌الله نوری و مشروطیت ،لوایح شیخ فضل‌الله نوری ،اندیشه ،حکومت ،ظلم

خلاصه ماشینی:

"تحقیق حاضر، صرف‌نظر از کمک‌رسانی به «کشف پاره‌ای از ابهامات مربوط به نهضت» و «شناخت نهاد روحانیان بویژه رهبران آن»، می‌تواند زمینه را جهت آسیب‌شناسی فعالیت‌های سیاسی ـ اجتماعی عالمان دینی، و به طور اخص فقهای شیعه فراهم آورد؛ این که آیا اختلاف رویکرد سیاسی فقیهان، معلول شناخت برون دینی آنان و نگرش متفاوت نسبت به محدوده قوانین دینی و اختیارات انسان می‌باشد، یا آن که عوامل درون دینی و استنباط متفاوت از متون دینی در مورد نوع نظام مطلوب در عصر غیبت، منشأ مواضع و رویکردهای مختلف زعمای شیعه می‌شود؟ احتمال وجود سودجویی‌های شخصی و صنفی نیز در تحلیل مسأله منتفی نیست؛ چنان که می‌توان فهم و بینش ناهمگون در قبال مسائل سیاسی جامعه را ـ با مسلم انگاشتن اسلوب واحد اجتهادی عالمان عصر مشروطه و قرائت یکسان از گزاره‌های دینی در حوزه امور سیاسی ـ عامل مؤثر بیان کرد. (1) نتیجه آن که میان شیخ فضل‌الله نوری ـ به عنوان فرد شاخص علمای مخالف مشروطه ـ و میان میرزای نائینی ـ به عنوان سخن‌گوی علمای مشروطه‌خواه ـ به لحاظ فقه سیاسی، تفاوت اصولی وجود ندارد؛ البته از برخی گزارش‌ها و نیز نوشته‌های فقهایی مانند آخوند خراسانی (2) ، سید محمد طباطبایی، (3) حاج‌آقا نورالله اصفهانی (4) و مرحوم محمداسماعیل محلاتی (5) به دست می‌آید که اندیشه سیاسی آنان درباره نقش مردم و فقها در امور حکومتی، تفاوت‌هایی با شیخ فضل‌الله داشته است؛ اما باید توجه داشت که فقهای مشروطه‌خواهی مانند سید عبدالحسین لاری (6) و آقانجفی اصفهانی (7) و نائینی ______________________________ 1."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.