Skip to main content
فهرست مقالات

تحقیقی درباره حسن و قبح

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح، عقل، حسن و قبح عقلی، عدل، ذاتی، بیان حسن و قبح افعال، حسن عدل و قبح ظلم، حسن و قبح افعال، ظلم، تکلیف

خلاصه ماشینی:

"نتیجه آنکه:حسن و قبح و خوبی و بدی اخلاقی در مورد افعال اختیاری انسان به‌ کار می‌روند و بیانگر آن است که بعضی از این افعال متناسب با هدف و مطلوب‌ اصلی اخلاق هستند و بعضی دیگر با آن مغایرت دارند و می‌توان گفت این مفاهیم‌ (حسن و قبح،خوبی و بدی)چون از طریق مقایسه به دست آمده و به دلیل اینکه‌ دارای منشاء انتزاع واقعی‌اند،از نوع مفاهیم فلسفی هستند. در پاسخ به این سؤال که مقصود از ذاتی چیست؟باید گفت که:برطبق مطالعات‌ دانشمندان ثابت شده که مقصود از ذاتی باب ایساغوجی(کلیات خمس)-مقصود همان اجزاء تشکیل‌دهنده ماهیت شئ و یا خود ذات او است-است و نه ذاتی باب‌ برهان(تعریفش گذشت)بلکه مقصود از ذاتی در عنوان مسأله همان عقلی است؛یعنی‌ خود در درک حسن و قبح بدون استمداد از خارج،حسن و قبح افعالی را درک می‌کند و مقصود از به کار بردن لفظ ذاتی و عقلی،رد نظریه اشاعره است که عقل را خودکفاء در تشخیص کارهای نیک و بد و شایسته ستایش و قابل نکوهش نمی‌دانند. این موارد و چندین موارد دیگر از دلائل قائلان و منکران به حسن و قبح عقلی‌ است که هر کدام پیروانی دارند و هر یک از این دلائل-چه دلائل منکرین و چه دلائل‌ قائلین-پاسخ‌ها و همچنین اشکالاتی برآنها وارد شده است که ما با عرض پوزش به‌ دلیل طولانی شدن بحث از ذکر آنها خودداری نمودیم و استاد جعفر سبحانی این دلائل‌ و همچنین پاسخ‌ها و اشکالات وارد برآن دلائل را به تفصیل در کتاب«حسن و قبح‌ عقلی یا پایه‌های اخلاق جاودان»بیان می‌دارند که جهت مطالعه بیشتر به این کتاب‌ ارزشمند می‌توان مراجعه کرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.