Skip to main content
فهرست مقالات

محاسبه هزینه منابع داخلی محصولات کشاورزی استان آذربایجان شرقی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 91 تا 108)

کلید واژه های ماشینی : هزینه منابع داخلی محصولات کشاورزی، منابع داخلی محصولات کشاورزی استان، محاسبه هزینه منابع داخلی محصولات، محصولات، هزینه، صادرات، هزینه منابع داخلی، استان، محصول زراعی گندم آبی، محصول زراعی گندم دیم

طی دهه اخیر، استان آذربایجان شرقی، در مقایسه با دیگر استان‌ها، ‌همواره رتبه اول را در صادرات غیرنفتی به خود اختصاص داده است. در این میان، این استان از پتانسیل‌های بالایی در تولید و امکان صدور مناسب محصولات کشاورزی برخوردار است و اما برای موفقیت در عرصه بین‌المللی لازم است که اولویت‌بندی محصولات رقابت‌پذیرتر تعیین و تولیدات کشاورزی به صورت کارآمدتری در نظام تخصیص منابع در استان صورت گیرد. بدین منظور در این مقاله تلاش شده است میزان رقابت‌پذیری و مزیت نسبی در تولید 14 محصول زراعی عمده منتخب استان در شرایط رقابتی و با در نظر گرفتن هزینه‌های فرصت تولید مشخص گردد. از اینرو در ابتدا شاخص هزینه منابع داخلی ارایه و سپس اولویت‌بندی و قدرت رقابت محصولات موردنظر تعیین شده است. نتایج حاصل از محاسبه شاخص کاربردی هزینه منابع داخلی حاکی است از میان چهارده محصول زراعی منتخب مورد مطالعه، هشت محصول زراعی گندم آبی، جو آبی، نخود آبی، آفتابگردان آبی، هندوانه دیم، ‌خیار آبی، سیب‌زمینی آبی و گوجه‌فرنگی آبی هزینه منابع داخلی کمتر از یک داشته‌اند و چهار محصول زراعی گندم دیم، نخود دیم، عدس دیم و لوبیا چیتی آبی نیز از هزینه منابع داخلی بیشتر از واحد برخوردار بوده‌اند و با عدم مزیت نسبی در تولید مواجه بوده‌اند. دو محصول جو دیم و پیاز آبی با هزینه منابع داخلی نزدیک به واحد (محصولات گروه 3) در نقطه سر بسری هزینه و منافع قرار دارند.

خلاصه ماشینی: "بدیهی است اگر این هزینه فرصت بر حسب دلار (پول خارجی) باشد، مقدار شاخص به دست آمده عددی نزدیک به یک خواهد بود و اگر معیار فوق برای کالایی کمتر از یک به دست آید نشان‌دهنده سودآوری و رقابت‌پذیر بودن کالا بوده و اگر مقدار آن بزرگتر از یک محاسبه شود حاکی از عدم وجود مزیت نسبی کالا در مرحله تولید در داخل کشور می‌باشد. مطابق جدول مزبور، نتایج محاسبه DRCها حاکی است از میان چهارده محصول زراعی منتخب مورد مطالعه، هشت محصول زراعی گندم آبی (692/0)، جو آبی (781/0)، نخود آبی (881/0)، آفتابگردان آبی (334/0)،‌هندوانه دیم (457/0)، خیار آبی (278/0)، سیب‌زمینی آبی (658/0) و گوجه فرنگی آبی (49/0)، هزینه منابع داخلی کمتر از یک داشته‌اند، از اینرو براساس این شاخص محصولات مذکور رقابت پذیر بوده و از مزیت نسبی در تولید برخوردارند. سپس اجزاء تشکیل‌دهنده این شاخص براساس هزینه‌های فرصت سایه‌ای نهاده‌های تولید داخلی و خارجی و قیمت‌های جهانی محصولات زراعی منتخب مورد بررسی قرار گرفت و بالاخره ضمن تشریح نحوه محاسبه هر یک از آنها، مقادیر این معیار بر اساس داده‌های آماری مقطعی سال زراعی (78-1377) برای هر یک از چهارده محصول زراعی موردنظر براورد گردید و ملاحظه شد که چهار محصول آفتابگردان آبی، خیار آبی، گوجه‌فرنگی آبی و هندوانه دیم با DRC حتی کمتر از نیم، از قدرت رقابت و مزیت نسبی بسیار بالایی برخوردار بوده و چهار محصول گندم آبی، جو آبی، سیب‌زمینی آبی و نخود آبی نیز با DRC بین اعداد نیم و یک مزیت نسبی مناسبی داشته‌اند، از اینرو توسعه کشت این محصولات پیشنهاد می‌گردد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.