Skip to main content
فهرست مقالات

خوشنویسی در قلمرو مکتب هرات: دوره پیشین (با تأکید بر خط نستعلیق)

نویسنده:

(14 صفحه - از 24 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : مکتب هرات، خط نستعلیق، خط، خطاطی، خوشنویسی، هنری، کتابخانه، تبریزی، کتابت، کتاب

خلاصه ماشینی: "از این‌رو به‌ نهادهای کتابت یعنی کتابخانه‌های دوره ایلخاین که بهترین‌ رسانه تجلی خطاطی بوده نظری به اختصار افکندم و سپس‌ سیر تداومی کتابخانه‌های سلطنتی را در دوره‌ی پیشین مکتب‌ هرات باز جستم به خصوص به کتابخانه‌ای بایسنقر میرزا با ریاست جعفر بایسنقری بیشتر پرداختم و کم و کیف کارکرد آن‌ را از لابه‌لای اطلاعات منابع همراه با نموداری ثبت کردم. سنت هنری مکتب بغداد به‌ خصوص در قلمرو خوشنویسی‌ که خصیصه«عربیت»داشت‌ ادامه یافت ولی کم‌کم ماهیت و خصیصه«ایرانیت»بر آن حاکم‌ شد که مهم‌ترین برآمد این‌ خصیصه،پدیداری خط نستعلیق توسط ایرانیان بود 1-کتابخانه‌ی سلطنتی رصدخانه مراغه تحت نظر خواجه نصیر الدین‌ طوسی؛2-کتابخانه‌ی سلطنتی شنب غازان(شام غازان)در تبریز؛3- کتابخانه‌ی ربع رشیدی رشید الدین فضل الله وزیر در تبریز. با اینکه اطلاعات قاطع و روشنی‌ درباره‌ی فعالیت میرعلی تبریزی واضع خط نستعلیق در از کتاب خط(چاپ استانبول) مکتب تبریز-بغداد دوره‌ی آل جلایر که به مکتب‌ آل‌جلایر هم شهرت‌ دارد در پیشبرد خطاطی و تحول‌ آن نقشی در خور داشته و در همین‌ مکتب است که‌ میرعلی تبریزی‌ بنا به ضرورت‌ زمان به اختراع‌ خط نستعلیق و زیباسازی خط پرداخته است‌ کتابخانه‌ی آل‌جلایر در دست نیست ولی از اشارات برجسته و گریخته منابع پیداست که او در نزد آل‌جلایر کار می‌کرده‌ است. دوست محمد گوشانی می‌نویسد که بایسنقر میرزا، استاد سیدی احمد نقاش و خواجه علی مصور و استاد قوام الدین مجلد تبریزی را از تبریز آورده و در هرات مستقر کرد و از آنها خواست تا جنگی مثل جنگ سلطان احمد جلایر با همان مقطع و مواضع تصویر برای او ترقیب دهند و کتابت آن‌ را نیز به عهده مولانا فرید الدین جعفر نهاد(دوست محمد، 1372،70-269)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.