Skip to main content
فهرست مقالات

تمدن اسلامی؛ دلایل زوال و انحطاط آن

نویسنده:

ISC (10 صفحه - از 84 تا 93)

کلید واژه های ماشینی : اسلامی، تمدن اسلامی، اروپا، زنان، یهودیان، صلیبی، غرب، اروپاییان، جنگ، مغولان

ظهور و انحطاط تمدن اسلامی از حوادث بزرگ تاریخ است. اسلام طی پنج قرن از سال 81 ـ 597 هـ . ق (700ـ 1200 م) از لحاظ نیرو، نظم، بسط قلمرو حکومت، تصفیه اخلاق و رفتار، سطح زندگانی، وضع قوانین منصفانه انسانی، ادبیات، دانشوری، علم، طب و فلسفه پیشاهنگ جهان بود. تمدن اسلامی از طریق تاجران مسلمان و زائران مسیحی و مسافران معمولی و جهان گردان و بهویژه جنگ جویان صلیبی به همراه اجناس و آداب و رسوم و اختراعات و تألیفات و تفکرات اسلامی، وارد اروپا شد و زندگی اروپایی را از همه جهت غنی و پربار کرد و آنان را در آستانه خیزش علمی و رشد اقتصادی قرار داد. انحطاط مسلمانان عوامل خارجی و داخلی چندی داشت. همان قدر که عوامل خارجی تقریبا در همه موارد به مداخله اروپاییان، و بیشتر، یهودیان مربوط می گشت، به همان اندازه، عوامل داخلی تقریبا در همه موارد، به ورشکستگی معنوی، اخلاقی و روحی خود مسلمانان ارتباط می یافت. بی کفایتی امرای مسلمان و جهل عظیم توده ها به دسایس دشمنان و ملل امپریالیست کمک می کرد. این خواب آلودگی مسلمانان موجب شد غربی ها به آسانی دستاوردهای تمدن اسلامی را به نفع خود مصادره کنند و با کمال ناجوان مردی، نقش مسلمانان را عمدا به فراموشی بسپارند و یا حتی آن را وارونه جلوه دهند. شاید در روند واژگون سازی تاریخ توسط نویسندگان غرب، فرهنگ و تمدن اسلامی بیش از همه فرهنگ ها و تمدن های موجود در جهان مورد حمله قرار گرفت; زیرا اروپا در شکل مسیحیگری و یهودیگری خود، دشمنی تاریخی و دیرپایی با مسلمانان داشت و این کشورهای اسلامی بودند که به عنوان قدرت های بزرگ وقت، در عمل، مانع توسعه طلبی های جهان غرب به شمار می آمدند. این مقاله به علل افول تمدن اسلامی پرداخته است و نقش جنگ های صلیبی و هجوم مغول ها را در این زمینه مورد بررسی قرار می دهد.

خلاصه ماشینی:

"([1]) اروپا در قرون وسطا تنها در دوران های طلایی تاریخ بوده است که جامعه ای می توانسته همانند اسلام، در مدتی به همین کوتاهی چهار قرن فاصله از زمان ظهور، این همه مردان معروف در زمینه حکومت، تعلیم، ادبیات، لغت شناسی، جغرافیا، تاریخ، ریاضیات، نجوم، شیمی، فلسفه و پزشکی به وجود آورد که در قسمت اعظم آن، ابتکاراتی گران بها داشته باشند، آن هم در زمانی که در طرف دیگر عالم، یعنی جهان مسیحی، فقر و فحشا و ستم و جهالت بیداد می کرد! شاید در روند واژگون سازی تاریخ توسط نویسندگان غرب، فرهنگ و تمدن اسلامی بیش از همه فرهنگ ها و تمدن های موجود در جهان مورد حمله قرار گرفته است; زیرا اروپا در شکل مسیحیگری و یهودیگری خود، با مسلمانان دشمنی تاریخی و دیرپایی داشت و این کشورهای اسلامی بودند که به عنوان قدرت های بزرگ وقت، در عمل، مانع سلطه جویی های جهان غرب به شمار می آمدند. ([46]) دشمنی میان اروپا و جهان اسلام، دست یابی غرب به دانش و کارشناسی و چیرگی آن بر بسیاری از سرزمین ها و منابع ثروت جهان، موجب شد که از سال های آخر سده هجدهم، بورژوازی غرب به کمک عوامل قدرت، سرزمین های جهان اسلام را در تیول استعمار خود درآورد و کوشید تا بر امور مادی، اندیشه، فرهنگ و شیوه های زندگی مردم جهان، از جمله جهان اسلام لگام زند و در این میان، هرگاه از کشورهای غربی درباره رفتارهای استعمارگرانه و ضد انسانی او سؤال شود بی درنگ، نمونه هایی از جنبه های مثبت تمدن غرب ـ یعنی داشتن صنعت، نظم، قدرت، آزادی، حقوق بشر و دموکراسی ـ را مثال می زند، هرچند در همین موارد نیز برای صاحبان خرد، جای آن تعقل بسیار است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.