Skip to main content
فهرست مقالات

زبان دین در عرفان

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 25 تا 38)

کلید واژه های ماشینی : عارف ،صفات ،ذات ،عرفانی ،اسم ،صفات الهی در مرتبه ذات ،معنا ،تجلی ،روح معنا ،قرآن ،دیدگاه عارف ،حقیقت ،فهم ،روح معنا از دیدگاه عرفا ،عقل ،بطون ،حکم ،تنزل ،انسان ،تأویل ،اسماء و صفات ،ذات الهی ،تعین ،اطلاق ،خداوند ،مقام ذات ،تعالی ،صفات الهی ،هستی ،واحد

توجه به شریعت یکی از مهم ترین دغدغه های عرفان اسلامی است. از دیدگاه عارف، کلام الهی و سخنان معصومان(علیهم السلام)، هم مبین شریعتند، هم نماینده طریقت و هم متن حقیقت. از این رو، اسما و صفات به کار رفته در شریعت، برای عارف اهمیتی ویژه دارد. از دیدگاه عارف مسلمان، صفات الهی در مرتبه ذات، به نحو عینیت حضور دارند و شئون ذاتی حق به شمار می روند. این صفات در روندی نزولی تنزل کرده و تا پایین ترین مراتب ماده متجلی شده اند. بدین روی، تمام آنچه در عالم ماده به چشم می خورد از حقیقتی واحد نشأت گرفته و در نتیجه، سمع و بصر مادی در اصل ذات و روح معنا با دیگر مراتب سمع و بصر، حتی در صقع ربوبی و ذات الهی، مشترکند، و این تأکیدی است بر نظریه «اشتراک معنوی الفاظ دینی». در این مقاله، همچنین نحوه دست رسی به روح معنا از دیدگاه عرفا بیان شده است.

خلاصه ماشینی:

"همان گونه که آموزه عرفانی «وحدت وجود» با عقل منور به شهود عارفان تبیین شده است و غیر عارفان نیز به مدد عقل سلیم خود، قادر به فهم براهین وحدت وجود و تصویر وحدت شخصی خواهند بود، به همین سان، عقل سلیم خالی از شوائب وهم با توجه به بحث «وحدت وجود» و تجلی ذات و صفات الهی، به وحدت معنایی این صفات در تمامی مراتب هستی پی می برد و با کشف حقیقت روح، معنای واژه های دینی فهم پذیر و حقیقی بودن آنها را نیز فهم می کند و از این رو، قادر است تا قیود حسی و انصرافات مادی الفاظ دینی را، که عارف در مراتب سلوک خود حاصل می کرد، به مدد سخنان عارفان فهم کند و با پالایش زبان عرفی، با استفاده از فطرت سلیم خود، به حقیقت معنا نزدیک شود. [34]ـ چراکه در بالاترین درجات فنا و حق الیقین، انسان با ظرفیت وجودی محدود خود به خدا می نگرد و از این رو، ذات نامحدود الهی را نمی تواند درک کند، چنان که ابن عربی گوید: «و التجلی من الذات لایکون ابدا الا بصورة استعداد المتجلی به غیر ذلک لایکون فاذا المتجلی له ما رأی سوی صورته فی مرآة الحق» (حسن حسن زاده آملی، پیشین، ص 427) و قونوی می گوید: «و من الناس من یرقبه الحق ان عن یکون ادراکه بالتجلی الاول المتعین علی الوجه المذکور، بل بالتجلی الثانی الاطلاق الذاتی فینصبغ بحکمه و یظهر بوصفه و یصیر مرآة لعین الحق بنفسه و بالاشیاء، لکن بحسب مرتبته لا بحسب الحق و سعته اذ لو کان کذلک لعلم کل ما یعلمه الحق دائما و لیس کذلک."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.