Skip to main content
فهرست مقالات

مقایسه ای میان «استنتاج بهترین تبیین» و «حدس»

نویسنده: ؛

زمستان 1385 - شماره 35 (23 صفحه - از 8 تا 30)

کلیدواژه ها : استدلال ،استدلال ناهمگن ،استنتاج بهترین تبیین ،قوه حدس ،حدسیات

کلید واژه های ماشینی : استنتاج بهترین تبیین ،ارسطو ،بهترین تبیینی ،قوه حدس ،حدسیات ،قضایای حدسی ،یقین منطقی ،منطقی ،مجربات ،بهترین تبیین ،مورد قوه حدس ،نتیجه یقینی ،زمان ارسطو ،قضایای یقینی ،مجموعه‌ای از اطلاعات ،مجربات و حدسیات ،دسته از قضایا ،مورد حدسهای ،نحوه استدلال ،تکرار مشاهده ،انواع استدلال ،کتب منطقی ،سخن گفته می‌شود ،توضیح دهند ،ابتدای مباحث منطقی ،تصریح کرده‌اند ،مورد توجه ،استفاده می‌کنیم ،نتیجه می‌گیریم ،ارائه دهند

از زمان ارسطو سه نوع استدلال‌شناسایی شده است؛ قیاس، استقرا و تمثیل. از این میان تنها قیاس می‌تواند نتیجه یقینی به بار آورد و به همین دلیل از سوی ارسطو به عنوان شیوه استدلالی قابل اتکا معرفی شده است. منطقیون پس از ارسطو این نظر او را پذیرفتند و بنابراین در باب استدلال (حجت) بیش از همه به قیاس پرداختند. از سده هفدهم به بعد به دنبال انقلاب علمی و رشد خیره‌کننده علوم تجربی، استقرا (و در کنار آن تمثیل) مورد توجه بیشتری قرار گرفت و شایسته بحث و فحص افزون‌تری شناخته شد و از اواسط سده بیستم، شیوه‌ای استدلالی تحت عنوان «استنتاج بهترین تبیین» شناسایی شد. در این شیوه با مفروض گرفتن مجموعه‌ای از اطلاعات، بهترین نظریه‌ای که بتواند آن را تبیین کند، نتیجه گرفته می‌شود. این شیوه شباهت‌های بسیاری با آنچه منطقیون قدیم آن را «حدس» نامیده‌اند، دارد. مهمترین تفاوت میان این دو آن است که «قضایای حدسی» در نگاه متقدمان در زمره «یقینیات» قرار می‌گیرد ولی در نظر متأخران این قضایا که حاصل استدلال‌های ناهمگن یا نسخ‌‌پذیر هستند، قضایایی محتمل می‌باشند که ممکن است با افزایش معلومات، کذب آنها آشکار شود. مقایسه این دو منظر، بصیرت‌هایی در مورد سیر ذهنی انسانها هنگام حدس و نتایج حاصله از این سیر به ما می‌دهد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.