Skip to main content
فهرست مقالات

جهل گریزی و جور ستیزی در فقه جعفری

نویسنده:

ISC (27 صفحه - از 9 تا 35)

کلیدواژه ها :

تشیع راستین ،فقاهت علمی ،فقاهت سیاسی ،نفی طواغیت ،اقسام ولاء

کلید واژه های ماشینی : فقه، امام، امام صادق، فقه شیعی، سیاسی، دین، شیعه، علمی، فقه جعفری، اندیشه

فقه شیعی که رهین تلاش بی‌بدیل صادق آل محمد(u) است، بواسطه جامعیت و توانایی خاص در میان سایر مکاتب از امتیازاتی برخوردار است. عمق بصیرت و برنامه‌ریزی جامع و آگاهی کامل امام صادق(u) موجباتی را فراهم کرد تا شیعه در «تفقه دینی» زبانزد جوامع علمی بشر در طول اعصار گردد؛ قبل از زمان صادقین عدم دسترسی به شیوه صحیح فقهی برای شیعیان یک ضعف محسوب می‌گردید؛ زیرا مبانی این علم از سوی پیامبر(r) و امیرمؤمنان(u) تبیین گردیده بود، لیکن سیاستهای اموی سعی در تخریب و تضعیف آن داشت. لذا امام صادق(u) نهضت علمی و فقهی شیعی را به گونه‌ای بنیان نهاد که در عین برخورداری از علم و حکمت، منطق و بصیرت، به مقابله جدی و مبارزه علمی با تفکرات انحرافی و مصلحت‌ساز از سوی حاکمان و ظلمه بپردازد. او در این شیوه، ارائه حجم فراوانی از علوم و فنون با اندیشه توحیدی، خبره‌پروری، طبقه‌بندی علوم و ایجاد ارتباط منطقی میان آنها، نظام‌سازی، نوآوری و قانون‌مندی فقه، ارائه اسلوب اصل‌سازی و قاعده‌پذیری را در متن علوم اسلامی از آن جمله فقه به خوبی نهادینه ساخت. این مقاله به بعضی از مختصات فقه مزبور از جهت مبانی علمی و سیاسی بویژه مقابله با ظلمه و طواغیت می‌پردازد.

خلاصه ماشینی:

"اسد حیدر سپس به داستان صفوان جمال و کرایه دادن شترانش به هارون اشاره می‌کند و به مقابله امامان شیعی با حکام جور و درباره امام صادق(u) و مجاهدت او و تأثیر این اندیشه در سیستم قانونگذاری سخن به میان می‌آورد و می‌گوید «امام صادق(u) در عصر خود قیام نمود و صراحتا به عواقب و نتایج ظلم برای مردم آشکارا سخن گفت و برای آنان بیان نمود که هر فسادی که روی زمین انجام می‌شود و نیز بخشی از معاصی و اضطراب در نظام عمران و آبادی زمین، بواسطه جور حکام به مردم است؛ بلکه بالاتر هر گونه قحطی و تنگنا و سختی در معیشت و گرسنگی و به هم‌ریختگی اقتصادی و خوف و بلا و انتقام در اثر ظلم عده‌ای بر عده دیگر است. این جاست که مام امامت که تحمل این انحراف و التباس بر او بسیار ناگوار می‌نمود، به دفاع از حقیقت دین و ولایت راستین پرداخت و با قامتی استوار به مدافعه و مقابله با دستگاه حاکم بر می‌خیزد و گاه با خطاب‌های آتشین و گاه به حمایت از همسر خود و یاور راستین پیامبر(r) به در خانه مهاجر و انصار می‌رود و آنان را متوجه عهد و پیمانشان با پیامبر(r) می‌سازد و جایگاه و تشخص علی(u) را در طول تاریخ نهضت نبوی بازگو می‌کند و جایگاه قرآن و عترت را متذکر و آنان را نسبت به این خیانت نابخشودنی هشدار می‌دهد و می‌گوید شما کسی را کنار گذاردید که نه تنها از سوی خدا و رسولش منصوب شده بود، که «زعیم حق له فیکم و عهد قدمه إلیکم و بقیه استخلفها علیکم» (مجلسی، 1403ه‍، ج 28، ص 205) یعنی امام به حق در میان شما و اطاعت از او حقی بود که از پیش با شما گرفته شده بود و جانشینی بود که پیامبر او را بعنوان خلیفه باقی گذارده بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.