Skip to main content
فهرست مقالات

در آمدی بر جایگاه و روایات پزشکی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (22 صفحه - از 37 تا 58)

کلیدواژه ها :

فهم روایات ،روایات پزشکی ،مصادر حدیثی ،تعامل با روایات

کلید واژه های ماشینی : طب، پزشکی، روایات، احادیث، روایات پزشکی، کتاب، الطب النبوی، بحارالأنوار، طب النبوی، مصادر حدیثی روایات پزشکی

بخش قابل توجهی از روایات اسلامی را احادیث پزشکی تشکیل می‌دهد. محدثان شیعه و اهل‌سنت از دوره‌های نخست تدوین، در آثار مستقل و یا ضمنی به گردآوری آنها همت گماشته‌اند. چگونگی تعامل با این روایات، از گذشته، دغدغه متکلمان مسلمان و محدثان بود، و این دغدغه‌ها در دوره‌های معاصر افزون شده است. این مقاله، ضمن گزارش از مصادر حدیثی مرتبط با پزشکی، به چگونگی تعامل با این روایات پرداخته است.

خلاصه ماشینی:

"نویسنده کتاب دعائم الاسلام، نعمان بن محمد (م 363ق) ـ که بخشی از کتابش را به نقل روایات پزشکی اختصاص داده است ـ می‌نویسد: روینا عن رسول الله‌ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و عن الأئمة الصادقین من أهل بیته علیهم‌السلام آثارا فی التعالج والتداوی و ما یحل من ذلک و ما یحرم. (20) وی درباره شروط تأثیرگذاری به روایت که علامه مجلسی در بحارالأنوار نقل کرده، تمسک جسته است: وقد روینا عن جعفر بن محمد علیهماالسلام أنه حضر یوما عند محمد بن خالد أمیر المدینة، فشکی محمد إلیه وجعا یجده فی جوفه، فقال: حدثنی أبی، عن أبیه، عن جده، عن علی علیه‌السلام أن رجلا شکی إلی رسول الله‌ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم وجعا یجده فی جوفه، فقال: خذ شربة عسل وألق فیها ثلاث حبات شونیز، أو خمسا أو سبعا، واشربه تبرأ بإذن الله‌. در روایات اسلامی علوم به دو بخش علم ادیان و علم ابدان تقسیم شده است؛ یعنی پزشکی در مقابل و قسیم علم دین قرار گرفته است: قال مولانا الصادق ـ صلوات الله‌ علیه ـ : لا یستغنی أهل کل بلد عن ثلاثة تفزع إلیه فی أمور دنیا وآخرتهم فإن عدموا ذلک کان همجا فقیه عالم ورع. . (47) به نظر می‌رسد با کنار هم نهادن این دو دسته روایت و توجه به کلیاتی که در باب اهداف رسالت و مقاصد دین در کتاب سنت موجود است، بتوان رأی سوم را ترجیح داد؛ بدین معنا که در لابه‌لای احادیث پزشکی برخی از آن ریشه وحیانی دارد و برخی دیگر بیان تجربه‌های پیشوایان دینی و یا برگرفته از تجارب دیگران است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.