Skip to main content
فهرست مقالات

اندیشه سیاسی رضا داوری اردکانی

نویسنده:

ISC (40 صفحه - از 69 تا 108)

کلیدواژه ها :

نقد ،سیاست ،فلسفه سیاسی ،تجدد ،فارابی ،نظریه سیاسی

کلید واژه های ماشینی : سیاسی، داوری، اندیشه سیاسی، سیاست، فلسفه، تفکر، اندیشه، اندیشه سیاسی داوری، فلسفه سیاسی فارابی مؤسس فلسفه، غرب

جستجوی اندیشه سیاسی در تفکر رضا داوری اردکانی، دغدغه این نوشتار است. بر این اساس مقاله می‌کوشد در یک پس زمینه تاریخی یعنی از طریق بازنمایی بستر و شرایط تاریخی در قالبی نظری، به قوام یافتن اندیشه فلسفی داوری در دو بخش مربوط سیاست بپردازد. دو محور اساسی در کلیت جریان اندیشه سیاسی داوری بچشم می‌خورد؛ یکی تأمل و کند کاو در دستگاه فلسفه سیاسی فارابی مؤسس فلسفه اسلامی و دوم بازخوانی و نقد داوری از مبانی تجدد است. نتیجه آنکه اندیشه سیاسی داوری به ضرورت فلسفی است و در حوزه سیاست متأثر از زمانه‌ای است که افکار و آرای او در آن شکل یافته است و به همین دلیل در بخش‌هایی متضمن نظریه سیاسی است.

خلاصه ماشینی: "البته‌ گاه‌ به‌ عرض‌ و در حاشیه‌، گریزی‌ به‌ این‌ چیزها می‌زند که‌ هر چند بسیار مفید و مؤثر است اما صرفا در جهت‌ هدف‌ و افق‌ کلی‌ اندیشه‌ وی‌ است‌؛ برای‌ مثال‌ به‌ مسئله‌ کارآمدی‌ و قانون‌ در نظام‌ سیاسی‌ و نهادهای‌ حکومت ‌(از مباحث مهم علم‌ سیاست‌)، اشاره می‌کند به‌ نیروها و مناسبات‌ اجتماعی‌ و تعاملات‌ دولت‌ ـ جامعه‌‌ (که در محدوده جامعه‌شناسی‌ سیاسی است‌) توجه دارد و گاه‌ نیز در پوشش‌ نگرش‌ انتقادی‌ به‌ الگوی‌ سیاسی‌ و نظام‌ مستقر، نشانه‌هایی‌ از نظریه‌پردازی‌ سیاسی‌ را بروز می‌دهد. پس‌ از ارائه‌ چرایی‌ و چگونگی‌ یک‌ برخورد فلسفی‌ بی‌رمق‌ و بی‌فرجام‌ با فلسفه‌ اروپایی‌ در مواجهه‌ فکری‌ ملاعلی‌ و بدیع‌الملک‌، اولین‌ مواجهه‌ در بستر سیاست‌ روی‌ می‌دهد و او برخورد دولتمردانی‌ چون‌ مستشار الدوله‌، میرزا ملکم‌ خان‌، سید حسن‌ تقی‌زاده‌ و سیاسیون‌ اصلاح‌طلب‌ ایرانی‌ مثل‌ سید جمال‌ الدین‌ اسدآبادی‌ و شیخ‌ احمد روحی‌، (یعنی‌ منادیان‌ اتحاد اسلام‌) با غرب‌ را تبیین‌ می‌کند: «نظر من‌ به‌ راهگشایان‌ تفکر و علم‌ و تمدن‌ غربی‌ در ایران‌ است‌ که‌ همگی‌ اغراض‌ سیاسی‌ داشتند و آزادی‌ و عدالت‌ اجتماعی‌ می‌خواستند ... این‌ رهیافت‌ که‌ اکنون‌ در اقتصاد و علم‌ سیاست‌ رایج‌ است‌، عمدتا از درون‌ تاریخ‌ و تحلیل‌ نهادهای‌ سیاسی‌ به‌ دست‌ آمده‌ و چندان‌ محصول‌ مدرنیته‌ نیست‌، هر چند عناصری‌ از عقلانیت‌ ـ در معنای‌ مدرن‌ ـ و نحله‌ رفتارگرایی‌ (متأثر از شرایط‌ مسلط‌ گفتمانهای‌ مذکور) در آن‌ وجود دارد. آنچه‌ به‌ دست‌ آمد این‌ بود که‌ وی‌ دارای‌ اندیشه‌ای‌ سیاسی‌ است‌ که‌ در آن‌ متأثر از فارابی‌ و نقد میراث‌ فلسفی‌ غرب‌ قدیم‌ و جدید، مقولات‌ و عناصر سیاست‌ را به‌ طور کلی‌ و نیز سیاست‌ ایرانی‌ را به‌ صورت‌ جزئی‌ روایت‌ فلسفی‌ می‌کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.