Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه خیال در معرفت شناسی رمانتیسیسم و عرفان اسلامی

نویسنده: ؛

بهار 1386 - شماره 37 علمی-پژوهشی (20 صفحه - از 5 تا 24)

کلیدواژه ها : عرفان اسلامی ،ابن عربی ،خیال ،شناخت شناسی ،رمانتیسیسم

کلید واژه های ماشینی : عرفان اسلامی ،رمانتی‌سیسم ،رمانتی‌سیسم و عرفان اسلامی ،معرفت‌شناسی رمانتی‌سیسم و عرفان ،معرفت‌شناسی رمانتی‌سیسم ،رمانتیک ،رمانتی‌سیسم با معرفت‌شناسی ،ثنویت ،کولرج ،دیدگاه‌های رمانتی‌سیسم و عرفان ،دیدگاه‌های رمانتی‌سیسم ،ادبیات رمانتیک ،محی‌الدین ابن‌عربی ،دید ابن‌عربی ،عقل و خیال ،شاعر رمانتیک ،عالم خیال ،ابزار شناخت ،درک می‌کنند ،مهم‌ترین ،طریق خیال ،قوای ذهن ،مورد شناخت ،پیوند می‌دهد ،محقق می‌شود ،مورد بررسی ،قرار می‌گیرند ،قرار می‌دهد

در معرفت شناسی ادبیات رمانتیک و عرفان اسلامی، خیال جایگاه ویژه ای دارد. در این مقاله، تلاش بر این است تا نشان داده شود که: اول، معرفت شناسی رمانتیسیسم با معرفت شناسی عرفان اسلامی، از لحاظ ارزش و اهمیت دادن به خیال، بسیار نزدیک به هم اند. به عبارت دیگر، در این نظام های فکری، خیال ابزار مهم شناخت است. دوم، زیربنای معرفت شناسی خیال گرای رمانتیک و همچنین عرفان اسلامی وحدت است، بر خلاف معرفت شناسی عقل گرا که مبنای آن ثنویت است. سوم، معرفت شناسی مبتنی بر خیال، گونه ای از وجود شناسی را مطرح می سازد که با وجود شناسی عصر خرد و همچنین وجود شناسی فلسفی مبتنی بر عقل، کاملا متفاوت است. وجودی که خیال آن را درک می کند، ثابت و ایستا نیست، بلکه پویا، متغیرن وسیال است. این وجود شناسی در ادبیات رمانتیک و عرفان اسلامی، مشابه است. چهارم، اگر چه دیدگاه های رمانتیسیسم و عرفان اسلامی درباره جهان شباهت های بسیاری به یکدیگر دارند، اما تفاوت های چشمگیری نیز دارند که آن ها را از هم ممتاز می کند. در پایان این مقاله، این اختلاف ها نیز مورد بررسی قرار می گیرند. در این مقاله برای تبیین دیدگاه رمانتیسیسم درباره خیال و ارزش و جایگاه آن در معرفت شناسی، به نظریات شاعران و نویسندگاه رمانتیک انگلیس، به ویژه کولرج، شلی، و کیتس اشاره می شود، و در ارتباط با عرفان اسلامی، دیدگاه های شیخ اکبر، محی الدین ابن عربی که بنیادگذار عرفان نظری است، خصوصا در کتاب او، فصوص الحکم، مورد بررسی قرار می گیرد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.