Skip to main content
فهرست مقالات

قرآن، عرفان و برهان (3)

(34 صفحه - از 279 تا 312)

کلید واژه های ماشینی : عرفان، قرآن، سنخیت، بینونت، خدا، شهود، فلسفه، عقل، فهم، گزاره

خلاصه ماشینی:

"اما بحث دیگر معادل مضامین است؛ یعنی آیا «قرآن، برهان و عرفان» از ناحیه مضامین، وحدت دارند یا خیر؟ که این موضوع بحث امروز است؛ یعنی بعد از اینکه مشخص شد که این سه به لحاظ روش و متد تحت شرایط خاصی می­توانند وحدت مضمونی پیدا کنند، باید در تک تک گزاره­هایی که این سه روش در آن‌ها به هم می­رسند بحث ­کنیم به این معنا که آیا واقعا این سه در یک مضمون و یک مورد خاص به وحدت رسیده‌اند؟ برای مثال آیا در مسأله وحدت وجود، عرفان و برهان همان چیزی را می­گویند که قرآن می­گوید یا اصلا قرآن درباره وحدت وجود به شیوه­ای که در فلسفه و عرفان مطرح شده سخنی ندارد؟ گویا نظر بعضی از اساتید این است که ما در بحث قبلی یعنی در مقام اثبات، بحث را کامل نکردیم و تا مسأله در این ناحیه حل نشود که «قرآن، برهان و عرفان» تحت چه شرایطی به وحدت مضمونی خواهند رسید، قضیه در تک گزاره­ها و مصادیق به نتیجه نخواهد رسید. ملاصدرا بعد از اینکه تأکید می­کند که یک وجود بیشتر نداریم و هرچه جز او در هستی به نظر آید، ظهورات و تجلیات او است، در جلد دوم اسفار صفحه 291 می­فرماید: این موضوع را با خلود اشتباه نکنید که در خلود دو صورت است که از یکی به دیگری می­دهد؛ ولی در اینجا دومی وجود ندارد و همان اولی است که به نظر می­رسد دومی است؛ زیرا روشن شده است که هرچه نام هستی دارد، شأنی از شئون او نیست و اگر تاکنون می­گفتیم در جهان هستی علت و معلولی هست، اکنون بر پایه سلوک عرفانی باید گفت علت یک امر حقیقی است و معلول شأن و جهتی از شئون او است و بازگشت علم الیقین به این است که آن حقیقت دارای حیثیت‌های گوناگون است و هر لحظه به شکلی از اشکال در می­آید؛ نه اینکه چیزی جدا از آن ایجاد شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.