Skip to main content
فهرست مقالات

مواضع تبکیت در نقد نظریه برهان ناپذیری گزاره ضرور ازلی

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (8 صفحه - از 237 تا 244)

کلیدواژه ها :

محمول بالضمیمه ،برهان‌پذیری ،برهان‌ناپذیری ،محمول بالصمیمه ،گزارة ضرور ازلی ،نظام منطقی‌ ارسطویی

کلید واژه های ماشینی : برهان ناپذیری گزاره‌های ضرور، گزاره‌های ضرور ازلی، برهان، نقد نظریه برهان ناپذیری گزاره، تبکیت، برهان پذیری گزارة، نقد، برهان پذیری گزاره‌های ضرور، دیدگاه مقالة برهان پذیری گزارة، گزارة ضرور ازلی

برهان پذیری گزارة «خدا وجود دارد» از مسائل مهم در تاریخ الاهیات و کلام فلسفی در سده‌های اخیر است. نظریة برهان ناپذیری گزاره‌های ضرور ازلی با رهیافتی متطقی نشان می‌دهد که در نظام منطقی ارسطویی به دلیل ساختار شناسی خاص از گزاره‌های ضرور ازلی ونیز ساختار شناسی آن‌ها از گزاره‌های برهان‌پذیر، این مسأله پاسخ منفی دارد. عده‌ای در نقد این نظریه گفته‌اند: محمول چنین قضایایی نه عرض ذاتی، بلکه عین ذات است. این نقد بر مواضعی از تبکیت مغالطی استوار است.

خلاصه ماشینی:

"اگر مقصود از رجوع این است که گزارة «خدا وجود دارد» مصداقی از گزاره‌های اولی و فطری است، چنان که بیان شد، گزارة اولی و فطری بدیهی است و برهان ناپذیر و این دیدگاه مورد نقد را اثبات می‌کند، نه دیدگاه ناقد را. موضع چهارم: در نقد دیدگاه مقالة برهان پذیری گزارة ضروری ازلی نوشته‌اند: ناقد محترم توهم کرده است که در گزاره‌های ازلی، مانند «خدا موجود است»، محمول به« عرض ذاتی» منحصر شده؛ در حالی که در این‌نوع گزاره‌ها محمول «موجود» نه عرض ذاتی، بلکه ذات موضوع و به عبارتی عین و مساوق موضوع یعنی خداوند است(قدردان، همان: ص189). اگر محمولی در گزاره‌ای ذات موضوع باشد، به فرض آن‌که این سخن را به زبان دقیق منطقی ادا کرده باشیم، چنین گزاره‌ای در تحلیل ارسطویی بدیهی و لذا برهان ناپذیر است؛ بنابراین، بازهم ملتزم به باوری شده‌ایم که در مقام نقد و رد آن بوده‌ایم. در دو صورت اول برهان‌ناپذیر است؛ اما عرضی ذاتی دانستن محمول در گزارة خدا وجود دارد، در منطق ارسطویی تکلف آمیز و مستلزم تهافت است؛ به همین دلیل، گزارة ضرور ازلی بر مبنای منطق ارسطویی برهان ناپذیر است؛ اما آنچه در نقد این دیدگاه آمده، تاکید مکرر بر این است که محمول در این قضیه عین موضوع است و گزاره بدیهی درست است اولی و تحلیلی است و چنین تحلیلی نه‌تنها دیدگاه برهان‌ناپذیری را رد نمی‌کند، بلکه آن را اثبات می‌کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.