Skip to main content
فهرست مقالات

تبکیت در تبکیت (پاسخ نقد نظریه برهان ناپذیری گزاره ضروری ازلی)

نویسنده:

علمی-ترویجی (22 صفحه - از 245 تا 266)

خلاصه ماشینی:

"اثبات بدیهی مبنای اساسی فاضل محترم امتناع اثبات امر بدیهی است که در کل مقاله و پاسخ تکرار می‌شود و معقتد است چون گزاره ازلی «خدا موجود است» بدیهی است، قابل اثبات نیست: «این گزاره اساسا بدیهی‌ است و به دلیل بداهت، برهان‌ناپذیر است» (قبسات، همین‌شماره، ص239) درباره اثبات امربدیهی دو نکته ظریف و قابل تأمل وجود دارد: یکی عدم نیاز بدیهی به اثبات، و دومی اثبات ناپذیری، نقد و پاسخ تفصیلی از این بحث که مکرر درمکرر است و درصفحات آینده ذیل عنون موضع واشکال دوم خواهد آمد. استدلال نگارنده در عبارت پیش‌گفته، تبیین ذات موضوع بودن محمول یا مساوقت آن با موضوع در مطلق قضایا نیست؛ بلکه کلام در باره محمول گزاره خاص یعنی گزاره‌های ازلی، «خدا موجود است» متمرکز است که آیا محمول این نوع گزاره‌‌ها ذات موضوع است یا مساوق آن؟ از آن جا که تعبیر «ذات» موهم ماهیت داشتن است، در فلسفه برای بیان نسبت محمول در گزاره ازلی به جای ذات موضوع بودن محمول از تعبیر «مساوقت» استفاده می‌شود به این معنا که در قضیه «الله موجود» محمول با موضوع در خارج یکی و عین هم هست؛ بلکه اصلا موجود حقیقی به الله منحصر است؛ پس در فلسفه -چنان که در صفحات آینده خواهد آمد- این قضایا را قضایای عکس الحمل می‌خوانند؛ یعنی موضع موضوع و محمول باید بر عکس باشد و گفته شود: «بعض الموجود الله»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.