Skip to main content
فهرست مقالات

جریان علیت در تاریخ، تأملی در نگرش سارتر و مطهری

نویسنده: ؛

زمستان 1385 - شماره 42 علمی-ترویجی (28 صفحه - از 61 تا 88)

کلیدواژه ها : اصل علیت ،فلسفه تاریخ ،مارکسیسم ،جبر تاریخی

کلید واژه های ماشینی : اصل علیت ،سارتر ،علیت در تاریخ ،مطهری ،استاد مطهری ،هگل ،مارکسیسم ،جریان اصل علیت ،قانون علیت ،سارتر و مطهری ،روند تاریخ ،مطهری با توجه ،روند تاریخی ،آزادی انسان ،اختیار و آزادی انسان ،آرای استاد ،تأکید ،قوانین تاریخی ،مادی ،فلسفه تاریخ ،اختیار و آزادی ،جبر تاریخ ،اختیار انسان ،فلسفه هگل ،مطلب ،آرای سارتر ،هگل و مارکس ،دیدگاه سارتر ،آرای مارکسیسم ،اشاره

استاد مطهری با توجه به افکار جدید، توانست روند تاریخ را با توجه به اصل علیت تبیین کند. در این نوشتار که کنار آرای استاد به دیدگاه‌های برخی افراد برجسته مانند هگل و مارکس و به گونه‌ای مفصل‌تر به دیدگاه فیلسوف فرانسوی و نماینده مهم مکتب اگزیستانسیالیسم؛ سارتر پرداخته شده، به این مهم توجه می‌شود که ارزش مطالعه و بررسی تاریخ چیست و بر چه اصولی استوار است. استاد مطهری در ارائه تفکر خود با وجود آن که به سنن و قوانین تاریخی و جریان ثابت اصل علیت تأکید داشت، به بسیاری از دغدغه‌های افراد طرفدار آزادی در جهان پاسخ مثبت داد. بررسی‌ها نشان می‌دهد او در عین حال که توانست از عهده تبیین منطقی جریان اصل علیت در تاریخ برآید و نوعی ضابطه و قانونمداری را در روند تاریخی به اثبات رساند، این امکان را یافت که بر اختیار و آزادی انسان در تعیین سرنوشت خویش تأکید کند. کاری که به جرأت بنا به اظهار نظر بسیاری مانند آن چه سارتر بدان تأکید می‌کند، مارکسیسم نتوانست آن را به انجام برساند. شاید اغراق نباشد که بگوییم نارسایی افکار افرادی مانند سارتر که برای حفظ آزادی و اختیار انسان به ناچار در افکار خود زمینه‌های فروکاست نقش علیت در تاریخ را فراهم آوردند، در اندیشه های شیعی استاد به خوبی ترمیم شده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.