Skip to main content
فهرست مقالات

بینش و روش تاریخ نگاری ابن طقطقی

نویسنده:

علمی-ترویجی (21 صفحه - از 171 تا 191)

کلیدواژه ها : فلسفه تاریخ ،تاریخ‌نگاری ،ا‌بن‌طقطقی ،تاریخ فخری

کلید واژه های ماشینی : تاریخ‌نگاری ا‌بن‌طقطقی در کتاب تاریخ ،روش تاریخ‌نگاری ا‌بن‌طقطقی در کتاب ،تاریخ ،تاریخ‌نگاری ،کتاب ،تاریخ فخری ،روش تاریخ‌نگاری ابن‌طقطقی ،بینش و روش تاریخ‌نگاری ،روش ،کتاب تاریخ فخری ،سلطان ،اجتماعی ،قاعده ،روش ا‌بن‌طقطقی در تاریخ فخری ،روش ا‌بن‌طقطقی در کتاب تاریخ ،پادشاهان ،اسلامی ،سیاست ،متن ،دولت ،ذکر ،وزیر ،بررسی بینش و روش تاریخ‌نگاری ،اثر ،ا‌بن‌طقطقی از کسانی ،سخن ،ایران ،تاریخ فخری ذکر وقایع ،نقل ،شکل‌گیری تاریخ فخری

هدف اصلی این نوشتار، بررسی بینش و روش تاریخ‌نگاری ا‌بن‌طقطقی در کتاب تاریخ فخری است. این روش‌شناسی ما را با یکی از الگوهای تاریخ‌نگاری روشمند متکی بر پشتوانه‌های نظری و مبرا از اغراض و تعصب‌ها آشنا می‌سازد. ا‌بن‌طقطقی از کسانی است که گرایش به دادن قاعده در تاریخ دارد. نگرش او در آغازین فصل کتابش، نگاه فیلسوف تاریخ است. آوردن براهین و استدلال‌های تاریخی در این فصل و بهره‌گیری از آن‌ها هنگام ذکر وقایع، نشان‌دهنده منطق‌یابی او در تاریخ است. در پیدایی و نگارش تاریخ فخری، اوضاع اجتماعی و بستر سیاسی فرهنگی زمانه تاثیرگذار بوده؛ اما شرط کافی به‌شمار نیامده؛ بلکه کنار این عامل، قریحه نویسنده، گرایش‌های فردی و خلاقیت ذهنی وی نیز نقشی کارساز دانسته است. بررسی این مطلب، مستلزم پژوهشی مستقل آن هم با رویکرد روان‌شناسی اجتماعی است که این بررسی مجال دیگری می‌طلبد.

خلاصه ماشینی:

"عباس اقبال در مقدمه تجارب السلف احتمال می دهد که ا‌بن‌طقطقی بعد از تألیف نسخه اول کتاب خود شاید نسخه دیگری از آن را با بعضی تغییرات متن (در افزایش و نقصان مطالب) تقدیم دارالکتب جلال‌الدین زنگی شاه بن بدرالدین حسن بن احمد دامغانی کرده و هندو شاه در تألیف تجارب السلف این نسخه جدیدتر و شاید عین همان نسخه تقدیمی زنگی شاه را در دست داشته است و ظاهرا همین نسخه ثانی تقدیمی به کتابخانه زنگی شاه بوده که منیة الفضلاء خوانده می‌شده. یکی از شاخصه‌های مهم کار ا‌بن‌طقطقی و وجه تمایزش با سایر آثار، آوردن تحلیل‌های مناسب چه در ذکر قواعد تاریخی و چه هنگام نقل رخدادهای تاریخی است که بدان اشارت رفت؛ اما موارد متعددی را می‌توان از درون متن برای اثبات این مدعا یافت، برای نمونه، هنگام شرح وزارت در زمان سفاح، نویسنده مقدمه‌ای در مورد شأن و جایگاه وزیر در حکومت‌ها بیان داشته: وزیر واسطه میان سلطان و رعیت است؛ از این رو لازم است که در سرشت وی قدری از طباع پادشاهان و قدری نیز از طباع عوام وجود داشته باشد تا بتواند با هر یک از آن دو به قسمی رفتار کند که همواره مورد قبول و میلشان باشد (همان: ص 206) ؛ آن‌گاه به بیان خاستگاه و منشأ وزارت در روزگار عباسی و معنای واژه وزیر پرداخته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.