Skip to main content
فهرست مقالات

سیر تاریخی شکل گیری اصطلاح «مشکک» در منطق

نویسنده: ؛

پاییز 1385 - شماره 46 علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (16 صفحه - از 45 تا 60)

کلید واژه های ماشینی : مشکک ،ارسطو ،الفاظ مشکک ،متواطی ،تأخر ،ارسطو با تفسیر الفاظ ،المنطق ،شاخص الفاظ مشکک ،منطق ارسطو ،آثار ارسطو ،مؤلفهء ،مباحث نخستین منطق ،ارسطو در کتاب ،اسامی مشترک ،اصطلاح مشکک ،فارابی و ابن‌سینا ،مؤلفهء تقدم ،تاریخ منطق ،اقسام الفاظ ،تعریف فارابی ،عبارت ارسطو ،عبارت ابن‌سینا ،الشفاء المنطق ،مباحث الفاظ ،چاپ اول ،دانشگاه تهران ،قسم دوم ،مشکک مطلق ،دوم ،تلخیص کتاب

الفاظ مشکک یکی از مباحث نخستین منطق است. تعیین جایگاه نخستین این مبحث در منطق و تبیین مفهومی آن بدون ریشه یابی پیشینه و سیر تطور تاریخی آن امکان پذیر نیست. در این تحقیق بیان می شود که هر چند ریشه مبحث مذکور در آثار ارسطو با تفسیر الفاظ میانه قابل جستجوست، ولی تصویر روشنی از آن به دست نمی آید و به عنوان یک مبحث مستقل علمی قابل پی گیری نیست. این مبحث در آثار منطق دانان اسلامی صورت بندی نهایی خود را می یابد. فارابی، نخستین بیان منطقی با عنوان الفاظ مشکک را ارایه می دهد و بر اساس مولفه «تقدم و تاخر» به تعریف آن می پردازد و همین تعریف توسط ابن سینا اخذ شده، پس از ایشان به عنوان شاخص الفاظ مشکک در تاریخ منطق بیان می گردد. بیان اصطلاح مشکک و تبیین آن در منطق، فلاسفه و منطق دانان را قادر ساخت تا معقولات ثانویه ای همچون موجود، جوهر، امکان، واحد، قوه، فعل، حد و ... را تبیین نمایند و دید متفکران را نسبت به موضوعاتی همچون خیر (در اخلاق) و ایمان (در کلام) وسعت بخشند.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.