Skip to main content
فهرست مقالات

احمد بن بویه، «معزالدوله»

نویسنده:

(10 صفحه - از 109 تا 118)

کلید واژه های ماشینی : معزالدوله، آل‌بویه، بغداد، احمد بن بویه، دیلمی، خلافت، ترکان، شیعه، فرمانروایان، حکومت

خاندان آل بویه باترکیبی از دو عامل ملیت و مذهب تشیع توانست بر خلفای عباسی مسلط شود. در زمانی که المستکفی بالله تحت سلطه امرای ترک در نهایت ضعف و سستی به سر می‌برد و قلمرو او بین حاکمان محلی تقسیم شده بود، سه برادر دیلمی (علی، حسن و احمد) برای گسترش قدرت خویش همت گماشتند. پس از مدت کوتاهی (در سال 334 ه . ق) بغداد به دست احمد (معزالدوله) فتح شد. وی المطیع‌لله را به جای المستکفی بالله نشاند. اگرچه معزالدوله در ایجاد همزیستی بین شیعه و سنی می‌کوشید، فرمان داد تا بر مساجد بغداد بر معاویه و بنی‌امیه لعنت بنویسند. در زمان او مراسم سوگواری عاشورای حسینی معمول، و علمای شیعه از احترام خاصی برخوردار شدند. معزالدوله که نسبت به دیگر حکام از خصلتهای پسندیده‌ای برخوردار بود، در عمران و آبادانی سرزمین تحت حکومت خویش کوشید.

خلاصه ماشینی:

"» (1) فرمانروایی آل بویه را باید ترکیبی از دو عامل ملیت و مذهب دانست، زیرا از یک سو متأثر از علویان، تشیع و هدفهای آنان را سرلوحه کار خویش قرار دادند و از سوی دیگر در کار استقلال و فرمانروایی نه تنها بر بخش عظیمی از خاک ایران دست یافتند، بلکه خلفای بغداد را بازیچه دست خود ساختند و به تعبیری بهتر بر بغداد و خلفا نیز فرمان راندند؛ (2) به بیانی دیگر در این دوران خلیفه به جای اینکه ملعبه ترکان سنی باشد، بازیچه ایرانیان شیعه گشت. مجددا چندی بعد که ناصرالدوله از پرداخت خراج سرباز زد، معزالدوله به مرکز حکومت او، موصل حمله برد و آنجا را تصرف کرد، ولی در همان زمان مجبور شد به کمک برادر خود «رکن‌الدوله» که مورد حمله سامانیان واقع شده بود، بشتابد. (11) هنگامی که احمد معزالدوله در سال 334 هجری وارد بغداد شد، رسم وزارت را به آن معنی که در دستگاه خلیفه معمول بود، برانداخت و کاتب امیر را ـ که همان متصدی دیوان رسایل بود ـ عهده‌دار وظایف وزیر کرد. (15) بیشتر فرمانروایان آل بویه و نیز معزالدوله سعی داشتند از برخوردهای شیعیان و اهل سنت در حوزه فرمانروایی خویش بویژه بغداد، جلوگیری به عمل آورند و غالبا با اهل سنت به محبت رفتار می‌کردند بطوری که حتی احمد، معزالدوله، قاریان خوش‌الحان برای نماز تراویج اهل سنت در بغداد معین ساخت. (16) شخصیت احمد، معزالدوله همانطور که آشکار است، نکته قابل توجه در مورد امیران آل بویه این است که بیشتر ایشان در مقایسه با دیگر فرمانروایان عصر خویش، از رفتار و خصلتهای پسندیده‌ای برخوردار بوده‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.