Skip to main content
فهرست مقالات

اندیشه امام خمینی (ره) نگرشی انسانشناختی یا جامعه شناختی

نویسنده: ؛

دی 1378 - شماره 32 (14 صفحه - از 37 تا 50)

کلید واژه های ماشینی : انسانگرایانه ،اندیشه امام ،اندیشه اسلامی ،تفکر اسلامی ،جامعه‌گرایانه ،پارادایم جامعه‌گرایانه ،حکومت اسلامی ،پارادایم فکری ،پارادایم انسانگرایانه ،نگرش جامعه‌گرایانه ،نقطه‌ای از اندیشه اسلامی ،فلسفه سیاسی ،جامعه‌گرایانه در اندیشه ،تاریخ اندیشه متفکران اسلامی ،انقلاب اسلامی ،نظام اسلامی ،سطح فلسفه سیاسی ،صبغه انسانگرایانه ،تغییر در جامعه ،تاریخ اندیشه ،نقطه‌ای از اندیشه ،کانون توجه ،سنت تفکر اسلامی ،حاکم بر اندیشه ،مقولات مهم اجتماعی ،تسلط نگرش ،اصلاح فرد ،خوی فرد ،تأکید ،تحلیلهای اجتماعی

در تاریخ اندیشه متفکران اسلامی بطور خاص و در اندیشه‌های مذهبی بطور عام، تسلط نگرش «انسانگرایانه»(1) مشهود است؛ یعنی کانون توجه در این چشم‌انداز، انسان به عنوان فرد، رفتار، مناسک و رستگاری او قرار دارد. از اینرو در تحلیلهای اجتماعی متأثر از این نگاه، اصلاح فرد و به طور کلی هرگونه تغییر در خلق و خوی فرد می‌تواند به اصلاح و تغییر در جامعه منجر شود و به این لحاظ نقش جامعه و اجزای آن به عنوان وجودی مستقل از افراد نادیده گرفته، و یا کمرنگ تلقی می‌شود. از سوی دیگر، یکی از بنیادیترین مباحث روش‌شناسی برای شناخت هر اندیشه، توجه به مبادی معرفت‌شناختی آن است. امام خمینی(ره) از سویی تعلیمات فکری خود را در سنت تفکر اسلامی با صبغه انسانگرایانه آموخته و از سویی دیگر درگیر مقولات مهم اجتماعی چون حکومت و نظریه‌پردازی سیاسی (نظریه ولایت فقیه) شده است. بنابر این به لحاظ روش‌شناختی واجد اهمیت است که مشخص شود امام به کدام پارادایم فکری متعلق است. این مقاله می‌کوشد نشان دهد که ایشان از پارادایم فکری «انسانگرایانه» فاصله گرفته و در صدد ارائه «پارادایمی جامعه‌گرایانه» است. در واقع امام خمینی(ره) را باید در نقطه‌ای از اندیشه اسلامی پنداشت که منشأ تغییر چشم‌انداز انسانگرایانه به جامعه‌گرایانه، و طبیعی است که بسیاری از تحلیلها و حتی احکام در حوزه فقه، می‌تواند از این دو فضای فکری متفاوت متأثر باشد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.