Skip to main content
فهرست مقالات

عوامل و موانع اجتهاد علمی در تاریخ ایران

نویسنده: ؛

تیر 1380 - شماره 38 (24 صفحه - از 5 تا 28)

کلید واژه های ماشینی : فرهنگ و تمدن ،تاریخ ایران ،بغداد ،جهان اسلام ،دینی ،حکومتهای محلی ،عوامل و موانع ،اجتهاد علمی ،ورود به سرزمین ،حکومتهای محلی ایران ،ایجاد امنیتی ،علم و تمدن ،علم و دانش ،مراکز علمی ،مردم ایران ،شکوفایی علم ،نوآوری علمی ،شکل‌گیری حکومت ،شکوفایی علمی ،پیامبر گرامی اسلام ،ایجاد کردند ،ملتهای مسلمان ،بنگاه ترجمه و نشر کتاب ،هجوم اقوام ،انتقال مرکز ،گرامی اسلام ،حیات علمی ،حکومت می‌کردند ،نجد ایران ،دانشگاه تهران

آریاییها هنگام ورود به سرزمین جدید به مراحلی از کمال و ترقی دست یافته بودند. آنان ضمن مهاجرت خویش به این سرزمین با کسب ارزشهای فکری و فرهنگی اقوام طول مسیر و این سرزمین و واقعگراییهای دین زرتشت، مایه‌های فرهنگ و تمدنی جهانی را ایجاد کردند. شکل‌گیری حکومت هخامنشی با ایجاد امنیتی جهانی و تساهل دینی، جهان را به مشارکت اقتصادی و فرهنگی وارد ساخت. نظام قدرتمند اداری ـ امنیتی داریوش و ایجاد تعادل در حیات اقتصادی، زمینه‌های گسترش هرچه بیشتر این امور را فراهم کرد. مقارن ظهور اسلام، جندی شاپور جانشین مراکز علمی انطاکیه و رها شده و تلفیقی از علوم نقاط مختلف جهان ایجاد کرده بود. ایران با پذیرش اسلام، موانع اجتماعی، دینی و سیاسی جهانی شدن را برطرف ساخت و ساحتهای مختلف حیات اسلامی را در سراسر جهان اسلام تحت تأثیر خویش قرار داد. سقوط بنی‌امیه توسط ایرانیان باعث تعدیل تعصبات قومی و انتقال مرکز خلافت به مرکز ایران ساسانی شد. وزیران و امیران ایرانی در دربار بنی‌عباس مشوقان فرهنگ و تمدن و شکوفایی علم و کتابت شدند. در قرنهای سوم تا پنجم هجری حکومتهای محلی ایران پرچمدار پیشرفت علمی شدند. با گسترش حکومتهای غزنوی و سلجوقی و اوجگیری تعصبات دینی، حیات علمی رو به افول گذاشت. تقابل متشرعه، صوفیان و فیلسوفان، ظاهر شرع و دین را بر تعقل و تعمق غلبه داد. ضربه هولناک مغول به فرهنگ و تمدن بشری و تجدید این ضربه توسط تاتار، چراغ علم و تمدن را به خاموشی کشانید. سوسوهای این چراغ به برکت علمایی چند، همچون خواجه نصیرالدین توسی، غیاث‌الدین کاشانی و... در طول هفتصد سال نمی‌توانست نهضتی از روشنایی و تحول علمی را به‌بار آورد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.