Skip to main content
فهرست مقالات

ابتکارات صدرالمتألهین و برخی فیلسوفان متأخر در حل معمای شناخت

نویسنده: ؛

کلیدواژه ها : علم و ادراک ،علم حصولی ،وجود ذهنی ،علم حضوری ،مفاهیم فلسفی ،قضایایاولی ،فرآیند شکل‌گیری ،فرآیند توجیه ،فرآیند صدق

کلید واژه های ماشینی : انتزاع مفاهیم فلسفی ،وجود ذهنی ،شی‌ء ،مفاهیم فلسفی ،فلسفی ،قضایای اولی ،انتزاع ،فیلسوفان مسلمان ،علم به تمثل حقیقت ،ذهنی ،اولی ،شکل‌گیری قضایای اولی ،حضور ماهیت شی‌ء ،حصول مفهوم شی‌ء ،حضوری در رویدادهای نفسانی ،تمثل حقیقت شی‌ء ،حصولی ،ماهیت شی‌ء ،مفاهیم ماهوی ،امکان‌پذیر بودن معرفت ،شی‌ء در ذهن ،مسائل فلسفی ،نفسانی ،حقیقت شی‌ء ،فرآیند صدق ،مطابقت ادراک ،فرآیند شکل‌گیری ،بحث وجود ذهنی ،ادراک با شی‌ء ،مفهوم شی‌ء

مسئله چگونگی امکان‌پذیر بودن معرفت همواره از مهم‌ترین مسائل فلسفی درباره معرفت بوده است که از دیرباز فیلسوفان بدان توجه کرده و راه‌حل‌های متفاوتی برای آن ارائه داده‌اند. فیلسوفان مسلمان نیز در بحث وجود ذهنی تلاش کرده‌اند تا ضمن تعریف علم به تمثل حقیقت شی‌ء یا حضور ماهیت شی‌ء در نزد مدرک، چگونگی مطابقت ادراک را با شی‌ء ادراک شده، تبیین کنند. سرانجام در این تلاش‌ها ملاصدرا با عنایت به حصول مفهوم شی‌ء در ذهن، نه ذات و حقیقت آن و نه فرد و مصداق آن و تفکیک بین حمل اولی و حمل شایع، به حل معما و پاسخ‌گویی به شبهات مربوط پرداخته است. علاوه بر این، تلاش دیگری نیز از طرف برخی فیلسوفان متأخر بر پایه انتزاع مفاهیم فلسفی از تأمل حضوری در رویدادهای نفسانی و شکل‌گیری قضایای اولی از آن مفاهیم، صورت گرفته و چنین قلمداد شده که صدق این قضایا قطعی است و آنچه با رعایت اصول و ضوابط منطقی از آنها به دست آید تابع ارزش آنها بوده و بنابراین، صدق آن قطعی خواهد بود. در این مقاله برآنیم تا ضمن بررسی و تحلیل نظر ملاصدرا در بحث وجود ذهنی، بر اساس برداشت‌های مختلفی که از آن شده است، و نیز نظر برخی فیلسوفان متأخر در حوزه مفاهیم فلسفی، میزان توفیق آنها را در مسئله چگونگی امکان‌پذیر بودن معرفت و دست‌رسی به واقع تعیین کنیم.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.