Skip to main content
فهرست مقالات

مجلسی و تأویل روایات

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1385 - شماره 2 (20 صفحه - از 81 تا 100)

کلیدواژه ها : تأویل روایات ،فقه‌الحدیث ،بحار الانوار ،علامه مجلسی

کلید واژه های ماشینی : مجلسی ،تأویل روایات ،علامه محمدباقر مجلسی ،مجلسی در عین حال ،تأویلات ،تأویلات مخالف ظاهر ،علامه مجلسی ،مجلسی و تأویل ،دوری جستن از تأویلات ،باطن ،ذو وجوه بودن ،باطن قرآن ،تأویلات مخالف ،تأویلات منقول از ائمه ،تأویل حدیث ،توجیه روایات ،آیات قرآن ،نسبت دادن روایتی ،تأویل و توجیه ،تسلیم در برابر اخبار ،عین حال ،ذو وجوه ،آیات و روایات ،پرهیز از نسبت ،مجلسی با هر ،مخالف ظاهر ،اخبار و روایات ،مخفی بودن ،عدم امکان فهم ،بطون آیه

تأمل«دربیان»های توضیحی علامه محمدباقر مجلسی ذیل پاره‌ای ازروایات بحارالانوار، حاکی از نص گرایی و پایبندی او به متون و احادیث و دوری جستن از تأویلات مخالف ظاهر است.وی مبتنی بر مفاد دسته‌ای از روایات، بر ضرورت تمسک به نصوص روایی و تسلیم در برابر اخبار، تأکید کرده است و با همین نگرش، در مواضعی از بحار الانوار، در قبال بعضی از تأویل‌های عالمان پیشین حساسیت نشان داده و از این رو، گاه به نقد آنها پرداخته است؛بر این اساس، در مواردی، برای پرهیز از نسبت دادن روایتی متعبر به ضعف و سستی-علی‌رغم ملاحظه مشکلی مفهومی در آن-به مخفی بودن جهت صدور روایت تصریح کرده و خود به بیان احتمالی در این باره پرداخته و در حقیقت از این رهگذر، از ورود به حوزه طرد و انکار روایات اجتناب ورزیده است؛جالب اینکه مؤلف بحار الانوار، به ذو وجوه بودن و بطن داشتن و عدم امکان فهم همه سخنان معصومان(ع) معتقد است و التزام به این باورهای خطیر را منافی اعتقاد به لزوم احتراز از تأویلات مخالف ظاهر نمی‌شناسد.مجلسی درعین حال، در حوضه‌ای تنگ و کم دامنه، طبعا منطق با دیدگاه‌های کلامی مورد قبول خود یا ملهم از پاره‌ای دیگر از روایات، عملا به تأویل و توجیه روایات روی آورده و از این طریق، ضمنا پرده‌ای از نگرش اجتهادی خویش را در شرح، قبول یا رد روایات بحار الانوار آشکار ساخته است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.