Skip to main content
فهرست مقالات

عافیت و نظربازی/ درباره المیزان و عقل گرایی دینی

نویسنده:

(1 صفحه - از 33 تا 33)

کلید واژه های ماشینی : عقل، دین، علامه طباطبایی، قرآن، المیزان و عقل‌گرایی دینی، المیزان مرحوم علامه طباطبایی، عقلانیت دینی، تفسیر، خدا، قرآن و احادیث

خلاصه ماشینی:

"در سوره رعد،آیه مشهوری وجود دارد که مرحوم علامه طباطبایی‌ در ذیل آن سخن از یکی از جنجالی‌ترین قواعد فلسفی گفته‌اند،آیه‌ چنین است: «انزل من السماء ماء فسالت اودیه بقدرها فاحتمل السیل‌ زبدا رابیا و مما یوقدون علیه فی النار ابتغاء حلیه او متاع زبد مثله کذلک‌ یضرب الله الحق و الباطل فاما الزید فیذهب جفاء و اماما لنفع الناس‌ فیمکث فی الارض کذلک یضرب الله الامثال؛ از آسمان آبی فرستاد که‌ رودها هریک به اندازه خود جاری شد و سیلاب کف فراوانی با خود آورد و از آنچه بر آتش می‌افروزند که زیور یا اثاثیه بسازند نیز کفی همانند آن‌ آب است. مرحوم علامه طباطبایی‌ در ذیل این آیه،حدود شش صفحه مطلب تفسیری می‌نویسند که‌ بسیار شبیه مباحث فلسفی است. المیزان و عقل‌گرایی مرحوم علامه طباطبایی(ره)عقل را شریف‌ترین نیرو در وجود انسان‌ می‌شناساند و یادآور می‌شود که در قرآن بیش از 300 بار مردم به استفاده‌ از آن دعوت شده‌اند. پاسخ علامه به‌ این ایده رایج میان پاره‌ای از طوایف مسلمین چنین است:«احاطه‌ به تمام مطالب قرآن و احادیث و رموز و اسرار فراوان آن‌ها با وسعت‌ عجیب و شگفتی که دارند،جز برای اندکی از مردم که متوغل در تدبر و تفکرند میسر نیست. در وقت تعارض میان گزاره‌های عقلی-که قطعی و یقینی است‌ -با گزاره‌های دینی،کدام یک مقدم است؟به گفته آن مفسر ارجمند «هنگام تعراض گزاره‌های عقلی با گزاره‌های دینی،حکم قطعی عقل‌ بر ظهور نقل مقدم است،زیرا اگز ظهور نقل مقدم دانسته شود،همین‌ ظهور نیز از اعتبار ساقط می‌گردد،چرا که اعتبار ظهورات و نصوص‌ شرع مقدس مبتنی بر دلایل عقلی است و اگر عقل در برخی از احکام‌ قطعی‌اش تخطئه و معزول گردد،در دیگر احکامش نیز می‌تون خدشه‌ کرد و در نهایت ادله عقلی دال بر حجیت شرع،از اعتبار و حجیت ساقط می‌گردند»(بحار الانوار،پاورقی علامه،ج 6،ص 104)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.