Skip to main content
فهرست مقالات

نه انحطاط، نه تجدد/ نقدی بر نظریه انحطاط

نویسنده:

(3 صفحه - از 28 تا 30)

کلید واژه های ماشینی : انحطاط، نظریه انحطاط، نظریه، ایران، تمدن، نظری، تاریخ، انحطاط ایران، صورتبندی، فرهنگ

خلاصه ماشینی:

"2. بخش مهمی از کتاب هایی که در پنجاه سال اخیر در مورد تاریخ و جامعه‌شناسی ایران نگاشته شده‌اند و فراتر از پرداختن‌ به آمار و توصیف جزئیات،دستیابی به چارچوبی عام و سرمشقی‌ نظری برای فهم تاریخ معاصر ایران را آماج کرده‌اند،کوشیده‌اند به این پرسش بنیادین پاسخ دهند که:جامعه ایرانی چرا و چگونه‌ به انحطاط کشیده شد؟ اگر به اسناد کتابخانه‌ای در این زمینه بنگریم،خواهیم دید که عنوان کتاب‌ها،رویکردهای نظری و شیوه‌های صورتبندی‌ پاسخ در نحله‌ها و شاخه‌های گوناگون نظری متفاوتند،اما پرسش کلیدیی که ذهن بخش مهمی از این نویسندگان را به‌ خود مشغول کرده است،همان چرایی انحطاط ایران است. مهمترین‌ وجه متشرکشان آن است که انحطاط را در چارچوبی هزاره‌ گرایانه-باور دارند که انحطاط در آن زمان به سر خواهد رسید و سوم آن‌که همه بر شکلی از سیطره نیروهای اهریمنی بر جهان‌ تاکید دارند و بنابراین دیدگاهی دینی،اخلاقی و متافیزیکی را دراباره انحطاط پرداخته‌اند که در ضمن نخستین و کهن‌ترین‌ دیدگاه تاریخ‌مدارانه در مورد گیتی نیز محسوب می‌شود و بارها از سوی تمدن های همسایه ایران زمین وامگیری شده است. این پیش فرض‌ها عبارتند از: نخست و مهمتر از همه این‌که تمام نظریه‌های یاد شده این‌ اصل را پذیرفته‌اند که چیزی به نام انحطاط وجوددارد که الف) امری فراگیر است و کل نهادها و ساختارهای یک جامعه را درگیر می‌کند،ب)روندی پیش‌رونده و بیمارگونه و خود تشدید کننده است و پ)همچون دوره‌ای با ابتدا و انتهای مشخص در تاریخ یک تمدن پدیدار می‌شوند و خصلتی اشپنگلری دارد. 6. در مورد سرمشق یاد شده،دو موضع افراطی را می‌توان‌ اختیار کرد:نخست آن‌که این چارچوب را بپذیریم و شکلی از نظریه انحطاط را برای تفسیر شرایط زمانه ایجاد کنیم،یا آن‌ که آن را به کل رد کنیم و در قالبی دیگر به تاریخ سرزمین‌مان‌ و سرنوشت آینده‌اش بیندیشیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.