Skip to main content
فهرست مقالات

اقتراح، دفاع عقلانی از دین

مصاحبه شونده:

(36 صفحه - از 9 تا 44)

کلید واژه های ماشینی : عقل، دین، دفاع، حجیت، دفاع عقلانی از دین، متکلم، مذهب، علم کلام، علم، حکم

خلاصه ماشینی:

"و این نکته است که در کوشش برای رفع شبهات و اثبات اصول دین چه چیز رفع و چه چیز اثبات می‌شود و متکلم چگونه از عهده دفاع از دین برمی‌آید و اثری که بر کار او مترتب می‌شود، چیست؟ در زمان ما مهم این است که آیا گوش عالم کنونی تا چه اندازه به دفاع عقلانی از دین (به صورتی که در علم کلام متداول است) باز است؟ این پرسش بخصوص وقتی معنی پیدا می‌کند که در اروپا به متکلمان معاصر دقیق شویم. من از نظر کسانی که عقل را پای چوبین بی‌تمکین خوانده‌اند چیزی نمی‌گویم، اما گمان نمی‌کنم قبول این نکته دشوار باشد که عقل در راسیونالیسم جدید غیر از عقل برهانی است و کسی که می گوید عقل حجیت ذاتی دارد باید بگوید منظورش از عقل چیست؟ عقل افلاطون و ارسطو؟ عقل متکلمان؟ عقل فارابی و ابن سینا؟ عقل دکارت؟ عقل کانت؟ عقل برگسون یا عقل پراگماتیست؟ عقل راسیونالیستهای جدید و بالاخره عقلی که با نقل جمع می شود یا عقلی که در مقابل نقل است؟ نکته دیگری که به آن اشاره فرموده‌اید آن است که حجیت عقل را نیز باید با عقل اثبات کرد و فرموده‌اید که در این صورت دور لازم می‌آید. اما چنین نیست; فقیه از این رو که فقیه است، زمانی کار خود را به نحوی موفقیت‌آمیز به انجام رسانده است که بتواند ثابت کند که فلان حکم ارزشی (مثلا حکمی سیاسی، قضائی، جزائی یا اقتصادی)، با رعایت دقیق قواعد و ضوابط استنباط (که بخشی از آنها در «مباحث الفاظ‌» علم اصول فقه مذکور می‌افتد) از متون مقدس دینی و مذهبی استخراج شده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.