Skip to main content
فهرست مقالات

مفهوم عقل دینی

نویسنده:

(18 صفحه - از 166 تا 183)

کلید واژه های ماشینی : عقل، دین، خدا، فلسفه، عقل فلسفی، برهان، قرآن، منطق، مفهوم عقل دینی، ایمان

خلاصه ماشینی:

"آنچه در این نوشتار دنبال می‌شود، بررسی این سؤال است که آیا مفهوم عقل در قاموس دینی و در آیات و روایات همان مفهوم عقل فلسفی و علمی است و هر دو دارای معنای یکسان و به اصطلاح «مشترک معنوی‌» هستند؟ و آیا با این داوری معارف دینی قابل دفاع عقلانی است و می‌توان مدعیات دینی را با شیوه‌های منطقی به اثبات رسانید؟ به بیان دیگر آیا زبان دین با زبان فلسفه همسان و همساز است و هر دو مقصود واحدی را دنبال می‌نمایند و برای تفسیر جهان و انسان در حکمت نظری در جایگاه واحدی نشسته و برای کمال انسان در حکمت عملی سخن واحدی می‌گویند؟ و آیا دین و فلسفه در غایت اختلاف فاحشی نخواهند داشت، جز اینکه: فلسفه در میسر خود جز عقل و منطق راهنمایی نمی‌شناسد و طریق آن طریق عقلی محض است و هیچ حقیقتی را جز آن، که به محک عقل سنجیده شود و مورد قبول افتد، نمی‌پذیرد; ولی دین در رسالت‌خود هم از وحی مدد می‌جوید و هم از عقل بهره‌می‌برد. » (18) گذشته از سخنان امثال کانت که می‌گوید نمی توان از راه عقل نظری گام در میدان دین گذاشت و از گزاره‌های دین دفاع عقلانی به معنای فلسفی کرد، با تامل در متون دینی ممکن است این معنا را دریابیم که عقل در زبان آیات و روایات به معنای ابزار شناخت علمی و فلسفی نیست و رسالت قرآن در جهت‌شناساندن راههای علمی و فلسفی جهان هستی نخواهد بود; بلکه بیان کتاب مبین، بیان هدایت‌به سوی خالق هستی و «آیه‌» انگاشتن عالم «شهود» برای ایصال به عالم «غیب‌» خواهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.