Skip to main content
فهرست مقالات

ماهیت عقل و تعارض عقل و وحی

نویسنده:

(21 صفحه - از 184 تا 204)

کلید واژه های ماشینی : عقل، وحی، تعارض عقل و وحی، معارف، دین، عقول، عقل و تعارض عقل، تعارض عقل اصطلاحی با نقل، انسان، عقل اصطلاحی با نقل قطعی، قطع، خدا، ادراک، احکام، نقل، عقل اصطلاحی، حجت، روح، نور، عقل فطری، بحث تعارض عقل و نقل، تعارض عقل فطری با نقل، نفس، محدوده داوری عقل و دین، نظری، تعارض عقل اصطلاحی قطعی، نقل قطعی، ادراک عقل اصطلاحی حجت، سخن، حجیت عقل

خلاصه ماشینی: "اما با ملاحظه مجموع آیات و احادیث‌به نظر می‌رسد عقل علی‌رغم آنچه در فلسفه رایج معروف است‌خصیصه ذاتی و جدانشدنی روح نیست و در تعریف روح اخذ نشده است، بلکه عقل هدیه و نور الهی است که بر روح انسان می‌تابد و آدمی با استفاده از آن حق و باطل را تمیز می‌دهد. البته مراد از روشن بودن، بدیهی منطقی و ریاضی و فلسفی نیست، بلکه مراد این است که در صورت تعقل، انسان احکام عقل فطری را بروشنی وجدان می‌کند، گرچه ممکن است‌به علل مختلف از آن روی برگرداند و موضوع را از دیدگاه عقل اصطلاحی بررسی کند. اما برخی دیگر در همین موارد نیز به تحلیل فلسفی می‌پردازد; مانند صدرالدین شیرازی که بتفصیل در معاد جسمانی بحث کرده و در نهایت‌به این نظر منتهی می‌شود که مراد از جسم، جسم عنصری نیست، بلکه صورت برزخی بدن مراد است که نفس آن را ایجاد می‌کند (77) در بحث قبلی به اذعان کلی فیلسوفان مسلمان درباب محدودیت عقل در شناخت‌حقایق اشاره شد. در مقابل این نظر، تلقی عمومی متکلمان و فقیهان شیعه آن است که پس از آنکه عقل، انسان را به وحی رسانید، در روشنایی وحی گام برمی‌دارد و به طور مستقل، خواه در بخش اعتقادی و خواه در احکام عملی، حرکت نمی‌کند، در اعتقاد این گروه، احکام مولویه عملی و نیز معارف اعتقادی پیچیده که عقل فطری نمی‌تواند درباره آنها قضاوت کند در محدوده غیوب (78) است و تنها وحی می‌تواند در آنجا داوری نماید، گرچه عقل مخاطب شرع است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.