Skip to main content
فهرست مقالات

نسبیت و اطلاق در گزاره های اخلاقی

نویسنده:

ISC (3 صفحه - از 65 تا 67)

کلید واژه های ماشینی : فلسفه اخلاق، گزاره‌های اخلاقی، اطلاق در گزاره‌های اخلاقی، نسبیت و اطلاق، اطلاق گزاره‌های اخلاقی، استاد مطهری و استاد مصباح، بحث نسبیت و اطلاق، استاد، نسبیت اخلاق، کانت

بحث نسبیت و اطلاق گزاره های اخلاقی یکی از حساس ترین مباحث در فلسفه اخلاق است. هم فیلسوفان غربی در این زمینه اظهارنظر کرده اند و هم اندیشمندان مسلمان در دهه های اخیر در این باب سخن گفته اند. در مقاله حاضر، مؤلف نخست به ارائه دیدگاه های سه حکیم معاصر استاد جعفری، استاد مطهری و استاد مصباح پرداخته است و در پایان نوشتار، در مقام داوری بین آراء این سه متفکر مسلمان برآمده، نهایتا نظریه مختار خویش را از منظری جدید و نگاهی نو عرضه کرده است.

خلاصه ماشینی: "ما می توانیم برای اثبات این که آن ایده ها کاشف از یک واقعیت ثابت روانی و اجتماعی می باشند و گذشت دوران ها تغییرات اساسی در آن ها وارد نمی آورد، روش اخلاقی بعضی از اقوام و ملل قدیمه را که به دست ما رسیده است، در نظر بگیریم»([3]) استاد علامه جعفری(رحمه الله) در این کتاب، در چهار بخش عمده بحث کرده اند: 1ـ پیدایش و روش اخلاق در گذشته 2ـ نظام های اخلاق باستانی 3ـ بررسی اخلاق در زمان معاصر 4ـ عالی ترین مکتب اخلاقی. ج) استاد شهید مرتضی مطهری(رحمه الله) در کتاب «فلسفه اخلاق»، در نقد و بررسی دیدگاه و نظریه ایمانوئل کانت Immanuel Kant]، 1724 ـ 1804، فیلسوف شهیر آلمانی[ که قایل به اطلاق احکام اخلاقی و گزاره هایی است که از عقل عملی یا وجدان صادر می شوند، معتقد است که احکام وجدان آن گونه که کانت معتقد است، مطلق نیست. »([6]) د) استاد بزرگوار محمدتقی مصباح یزدی (دام عزه) در مبحث اطلاق و نسبیت احکام و گزاره های اخلاقی همچون ابن سینا(رحمه الله)([7]) معتقد است که اساسا گزاره «راستگویی حسن است» یک گزاره برهانی نیست، بلکه جدلی است و از مشهورات است. »([10]) هـ) داوری در نقد و داوری نسبت به آراء مطروحه در این مقاله به چند نکته ذیل اشاره می کنیم: نکته اول: مفاد و مراد در مکتوب علامه فقید آیة الله محمدتقی جعفری(رحمه الله)این است که اساسا اخلاقیات ریشه در کمال طلبی ذاتی انسان دارد و این عنصر ذاتی، امری ثابت و پایدار و مطلق است و بنابراین، اطلاق در ذات اخلاق افتاده است و اگر اطلاق را از گزاره های اخلاقی سلب کنیم، اصولا اخلاقی نخواهیم داشت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.