Skip to main content
فهرست مقالات

گذری بر «مبانی، قواعد و روش تفسیری علامه بلاغی»

نویسنده:

ISC (13 صفحه - از 35 تا 47)

خلاصه ماشینی:

"نتیجه طبیعی دیدگاهی که مؤلف قرآن را پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) و موجد آن را شخصیت آن گرامی می داند، جز این نیست که در تفسیر عبارات قرآنی نباید چندان موشکافی و سخت گیری کرد و نباید انتظاری فراتر از متنی بشری از آن داشت; متنی که به ناچار در حد معلومات و بینش های مؤلف آن و آن نیز به نوبه خود، برگرفته از علوم و فرهنگ عصر نزول است، چرا که طبق این دیدگاه، وحی الهی تابع شخصیت وگفتار پیامبر(صلی الله علیه وآله)است، نه این که پیامبر گفتار و رفتار خود را در چارچوب وحیی که توسط فرشته بر او نازل می شود تنظیم کند و از آن تبعیت نماید!( 4 ) اگرچه حکمت الهی اقتضا می کند که برای اولین مخاطبان اسلام، پیامبری از میان ایشان برگزیند و محتوای پیام خود را به زبان عربی بیان نماید، ولی این هرگز به معنای همراهی و هماهنگی با فرهنگ عرب جاهلی و تأثیرپذیری از آن ـ هر چند ناخواسته ـ نمی باشد. اگر بر این باور باشیم که انسان نمی تواند برای تأمین نیازهای خود به حکم عقل بسنده کند و ناگزیر از رجوع به وحی است و قرآن و سنت (که مبین کتاب خداست) دربردارنده پاسخ هایی به اساسی ترین نیازهای فردی و اجتماعی و مادی و معنوی بشر است، آنگاه در تفسیر قرآن و کشف پیام ها و مقاصد الهی این انتظار بجاست که بتوان از مجموعه گزاره های دینی علاوه بر مسایل فردی به رهنمودهایی اساسی در باب حکومت و سیاست و سایر مسایل اجتماعی که نقشی بنیادین در هدایت بشر دارند ـ و عقل به تنهایی نمی تواند پاسخ گوی آن ها باشد ـ دست یافت، اما اگر معتقد باشیم قلمرو دین منحصر به بیان آداب و اخلاق فردی و ارتباط فرد با خالق است نمی توان در تفسیر قرآن انتظاری فراتر از کشف مطالبی در همین محدوده داشت و هدایت مستند به عبارات قرآن و روایات از این حد تجاوز نخواهد کرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.