Skip to main content
فهرست مقالات

Undp نقدی بر متدولوژی سنجش سطح توسعه انسانی

نویسنده: ؛

تابستان 1380 - شماره 61 علمی-پژوهشی (14 صفحه - از 153 تا 166)

کلید واژه های ماشینی : سنجش سطح توسعه انسانی ،سنجش سطح توسعه ،متدولوژی سنجش سطح توسعه ،محاسبهء شاخص توسعهء انسانی ،توسعه انسانی ،رفع اختلاف مقیاس ،روش‌های رفع اختلاف مقیاس ،شاخص ترکیبی ،محاسبهء شاخص ترکیبی ،سنجش سطح توسعهء انسانی ،ضریب اختلاف مقادیر اصلی ،رفع اختلاف مقیاس متغیرها ،شاخص توسعهء انسانی ،توسعهء انسانی ،اختلاف مقیاس ،این‌روش ،ضریب اختلاف ،محاسبهء شاخص ،CV ،مفهوم توسعهء انسانی ،انحراف معیار ،اشکال‌های ،ضریب اختلاف CV ،سازمان ملل ،محاسبهء ،تحلیل مؤلفه‌های اصلی ،ضریب محرومیت ،انسانی سازمان ملل ،مقادیر اصلی ،مقدار ضریب اختلاف

نقدی بر متدولوژی سنجش سطح توسعه انسانی UNDP کلانتری خلیل* * دانشگاه تهران سال های متمادی، ملل مختلف توسعه ملی خود را در ارقام GNP، درآمد سرانه، و سایر شاخص های توسعه اقتصادی جستجو می کردند. این کشورها دستیابی به شاخص های بالای اقتصادی را هدف توسعه خود تلقی می کردند و پیشرفت همه جانبه خود را در این گونه شاخص ها می دیدند. اما دیری نگذشت که بسیاری از کشورهای توسعه یافته به این نتیجه رسیدند که نرخ بالای رشد GNP قادر به کاهش محرومیت های اجتماعی در بین گروه های مختلف مردم نیست. جوامع صنعتی اگر چه به دستیابی خود به درآمد سرانه بالا می بالیدند اما نتوانستند از این طریق دردهای انسانی را تسکین دهند. به همین دلیل این نتیجه حاصل شد که توسعه اقتصادی لزوما منجر به توسعه انسانی نمی گردد. اگر چه اولین حرکت در زمینه ساختن شاخص های اجتماعی – انسانی، در سال 1929 انجام گرفت، اما اقدام جدی در سطح بین المللی تا سال 1990 انجام نگرفت. در این سال سازمان ملل بر مبنای تعریف عملی از توسعه انسانی، براساس شاخص های امید به زندگی در بدو تولد، نرخ باسوادی بزرگسالان، و تولید ناخالص داخلی سرانه واقعی، به سنجش سطح توسعه انسانی در کشورهای مختلف پرداخت و از آن سال به بعد نتایج این بررسی ها در قالب گزارش های سالانه تحت عنوان Human Dcvelopment Report منتشر گردید. اگر چه شاخص های مورد استفاده سازمان ملل عملا ابعاد مختلف توسعه انسانی را در بر نمی گیرد، از نظر تکنیک و روش رفع اختلاف مقیاس Scale Frec شاخص ها و محاسبه شاخص ترکیبی Composite Index نیز دارای اشکال های اساسی است. از میان روش های مختلف موجود در این زمینه، سازمان ملل روش ضریب محرومیت Deprivation Score را به کار می برد، که در فرآیند رفع اختلاف مقیاس و محاسبه شاخص ترکیبی نه تنها باعث تغییر در مبدا و از بین رفتن بخشی از اطلاعات می گردد، بلکه شکاف توسعه بین کشورها نیز با آنچه که در واقعیت وجود دارد متفاوت می باشد. این مقاله ضمن نقد روش سنجش سطح توسعه انسانی سازمان ملل و بیان اشکال ها و کاستی های آن، روش مناسب تری را در زمینه پیشنهاد کرده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.