Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل جایگاه و مختصات حدیث نگاری ابن عقده؛ با تکیه ‌بر روایات تاریخی او

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (23 صفحه - از 5 تا 27)

ابوالعباس، احمد بن محمد بن سعید بن عقده، یکی از محدثان زیدی قرن سوم و چهارم هجری است که بیش از سی عنوان کتاب، در حوزه‌های گوناگون علوم اسلامی نگاشته که اکثر قریب به اتفاق آنان، از بین رفته است؛ هرچند محتوای بخشی از آثار وی، در آثار بعدی آمده است. در این مقاله تلاش شده با توجه به احادیث بازمانده از ابن عقده در کتاب‌های گوناگون، موقعیت حدیثی و علمی وی بررسی شود تا مشخص شود او چه سهمی در گسترش و انتقال علوم اسلامی داشته است. در نهایت در این پژوهش، اثبات می‌شود ابن عقده در مهم‌ترین حوزه‌های اسلامی (اخلاق، تاریخ، تفسیر و فقه) کتاب نگاشته که سهم تاریخ، از همۀ آن‌ها بیشتر است و در حوزۀ تاریخ، در سه گرایش (تاریخ اسلام، رجال و مناقب نگاری) تألیف شده که سهم مناقب نگاری، از آن دو گرایش دیگر، بیشتر است.

خلاصه ماشینی:

"نتیجه و تحلیل از مجموع آثار حدیثی ابن عقده این مطلب به دست می آید که اولا او نقش بسیار مهمی در تدوین حدیث داشته است ؛ ثانیا مرویات او مورد توجه عالمان سنی و شیعه ، قرارگرفته است ؛ ثالثا از میـان عالمان اهل سنت ابن عساکر و از بین دانشمندان شـیعه ، طوسـی ، بیشـترین روایـت را از او نقـل کرده اند؛ رابعا احادیث منقول از وی ، در چهار حوزه (اخلاق ، تاریخ ، تفسیر و فقه ) قابل تقسیم ، نقـد و بررســی اســت ؛ خامســا در روایــات تــاریخی وی ، حــوزٔە ســیرٔە نبــوی ، ابــن عقــده بــر جایگــاه اهل بیت :، به ویژه امام علی ٧، اهتمـامی خـاص دارد و تـلاش او اثبـات افضـل بـودن امـام / علی ٧ بر دیگر صحابۀ پیامبر است و این ، از شاخصه های مهـم تاریخ نویسـی علـوی ، بـه شـمار می رود. نتیجه و تحلیل از مجموع آثار حدیثی ابن عقده این مطلب به دست می آید که اولا او نقش بسیار مهمی در تدوین حدیث داشته است ؛ ثانیا مرویات او مورد توجه عالمان سنی و شیعه ، قرارگرفته است ؛ ثالثا از میـان عالمان اهل سنت ابن عساکر و از بین دانشمندان شـیعه ، طوسـی ، بیشـترین روایـت را از او نقـل کرده اند؛ رابعا احادیث منقول از وی ، در چهار حوزه (اخلاق ، تاریخ ، تفسیر و فقه ) قابل تقسیم ، نقـد و بررســی اســت ؛ خامســا در روایــات تــاریخی وی ، حــوزٔە ســیرٔە نبــوی ، ابــن عقــده بــر جایگــاه اهل بیت :، به ویژه امام علی ٧، اهتمـامی خـاص دارد و تـلاش او اثبـات افضـل بـودن امـام / علی ٧ بر دیگر صحابۀ پیامبر است و این ، از شاخصه های مهـم تاریخ نویسـی علـوی ، بـه شـمار می رود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.