Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی نسبت میان عقل و وحی در معرفت خداوند از منظر روایات اهل‌بیت (علیهم السلام)

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (23 صفحه - از 62 تا 84)

نسبت بین عقل و وحی و یا به تعبیر دیگر کارکردهای متقابل عقل و وحی به‌ویژه در حوزۀ معرفت خداوند از مشخصه‌ها و نتایج بحث «عقل و وحی» است. این بحث از سده­های نخستین اسلامی در قالب های مختلفی مورد توجه اندیشمندان مسلمان بوده است. در این پژوهش، ابتدا موضوع حجیت و اعتبار عقل در حوزۀ معرفت خداوند و محدودیت و نیاز آن بر اساس روایات بررسی می­شود. آن­گاه کارکردهای عقل و وحی و نسبت میان آن دو با تکیه بر معرفت خاصی که روایات اهل‌بیت (علیهم السلام) در این حوزه در اختیار می گذارند، تبیین می‌گردد.

خلاصه ماشینی:

"لذا بر اساس روایاتی که تاکنون دربارٔە آنهـا بحـث و بررسـی شـد، میتوان برای عقل کارکردها یا وظایف زیر را در حوزٔە معرفت خداوند، در نظر گرفت : ١) پرسش گری ٧؛ ٢) فهم مراد و منظور وحی (این کارکرد عقل نسبت به کارکردهـای بعـدی مقدمـه اسـت و بـه نوعی بدیهی است )؛ ٣) سنجش ، تصدیق (شناخت صدق و کذب ) و داوری (العقل یعرف بـه الصـادق علـی اللـه فیصدقه و الکاذب علی الله فیکذبه (کلینی ، ١٤٠٧: ٢٥/١)؛ ٤) پردازش و پیوند و آموختن و استدلال (عقل پردازش میکند، می آموزد و می آموزاند؛ ماننـد آنجا که هشام به حضرت صادق ٧ عرض کرد: شـی ء أخذتـه منـک و ألفتـه (همـان : ١٧٠) و استدلال میکند؛ چونان که امام ٧ فرمود: استدلوا بعقولهم ... لذا بر اساس روایاتی که تاکنون دربارٔە آنهـا بحـث و بررسـی شـد، میتوان برای عقل کارکردها یا وظایف زیر را در حوزٔە معرفت خداوند، در نظر گرفت : ١) پرسش گری ٧؛ ٢) فهم مراد و منظور وحی (این کارکرد عقل نسبت به کارکردهـای بعـدی مقدمـه اسـت و بـه نوعی بدیهی است )؛ ٣) سنجش ، تصدیق (شناخت صدق و کذب ) و داوری (العقل یعرف بـه الصـادق علـی اللـه فیصدقه و الکاذب علی الله فیکذبه (کلینی ، ١٤٠٧: ٢٥/١)؛ ٤) پردازش و پیوند و آموختن و استدلال (عقل پردازش میکند، می آموزد و می آموزاند؛ ماننـد آنجا که هشام به حضرت صادق ٧ عرض کرد: شـی ء أخذتـه منـک و ألفتـه (همـان : ١٧٠) و استدلال میکند؛ چونان که امام ٧ فرمود: استدلوا بعقولهم ..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.