Skip to main content
فهرست مقالات

معرفی کتاب: بیت المال در اسلام (نهج البلاغه)

نویسنده:

ISC (8 صفحه - از 165 تا 172)

خلاصه ماشینی:

"مفهوم بیت‌المال به معنای خانه‌ای است که اموال مربوط به درآمد منابع به عنوان محل امن در آن قرار می‌گرفت تا به موقع در راه نیازهای مردم و اجتماع صرف شود. در باب علت مطالبه خمس که غالبا در زمان حیات ائمه علیهم‌السلام رواج یافت، دیدگاه کتاب ناظر بر این است که در زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و امیرالمؤمنین علیه‌السلام درآمدهای زیادی از طریق غنایم و زمین‌های خراجی تحصیل می‌شد و خزانه پر می‌شد، لذا احساس نیاز به خمس وجود نداشت. باید توجه داشت که سهم امام پس از تأمین نیازهای شخصی ایشان (یا نائبش) صرف رهبری امت، توسعه حکومت اسلامی و شعایر دینی می‌شود که زیر بنای عدالت فردی و اجتماعی و امنیت و سعادت اجتماع خواهد بود. ـ خراج مقدار مالی است که طبق قرار داد بین حکومت اسلامی و کارکنان زمین از عین محصول زمین یا قیمت آن گرفته می‌شود. اخذ خراج بر خلاف جزیه که مطابق نص قرآن است از روی اجتهاد و تصمیم‌گیری حاکم اسلامی می‌باشد و در این مورد، کتاب به تصمیم پیامبر در مورد زمین‌های خیبر و مکه استناد می‌کند. بنابراین، با توجه به فتوحات مسلمین در صدر اسلام و زمان خلفا، موضوع خراج از اهمیت وافر برخوردار بوده و باید در مورد اجازه‌ی اراضی، و نیز درباره‌ی کشاورزان و تمامی دست اندرکاران و نیز حکومت اسلامی و... اینک برنامه‌ی اصلاحی امام را در مورد بیت‌المال در این کتاب بنگریم: براساس کنکاش محقق محترم در فرازهای نهج‌البلاغه درباره‌ی بیت‌المال، هفت موضوع به عنوان سلسله برنامه‌های ایشان ملاحظه می‌شوند که به ترتیب ذیل می‌آوریم: 1ـ کوشش در آباد کردن زمین‌ها و گسترش تولیدات اقتصادی و حفاظت جدی از آنها."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.