Skip to main content
فهرست مقالات

نقش و جایگاه عقل عملی در آثار صدرالمتألهین

نویسنده:

ISC (9 صفحه - از 32 تا 40)

حکما حکمت را به دو بخش نظری و عملی تقسیم کرده اند که هر کدام اقسامی دارد. حکمت نظری، شناخت احکام مربوط به هست و نیستها را به عهده دارد، اما حکمت عملی، شناخت امور مربوط به بایدها و نبایدهاست که در حیطه اختیار انسان قرار دارد. این دو بخش با عقل نظری و عملی متفاوت هستند. دسته اول دو شاخه علمی اند، اما دسته دوم از قوای انسانی هستند که ابزار کسب دسته اول به شمار می روند. به عقیده صدرالمتالهین، نفس انسان دو قوه دارد: یکی ناظر به مافوق خود یعنی عقل نظری و دیگری ناظر به مادون خود که عقل عملی نام دارد. هر چند عقل نظری، به لحاظ تکوین، بعد از عقل عملی قرار دارد، اما نسبت به آن برتری دارد، زیرا عقل عملی جزییات مربوط به عمل را از احکام کلی عقل نظری دریافت و استنباط می کند. بهمین جهت، عقل عملی، خادم بخش نظری عقل است. صدرالمتالهین مراتبی برای عقل عملی ذکر می کند و معتقد است نفس انسانی باید این مراتب را طی کند تا به استکمال دست یابد. وی شرح صدر را غایت حکمت عملی می داند. شیخ الرئیس نیز در آثار خود به عمده این مسایل اشاره کرده است. این مقاله به بررسی مباحث فوق پرداخته است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.