Skip to main content
فهرست مقالات

عرفان و تصوف

(13 صفحه - از 39 تا 51)

کلید واژه های ماشینی : راوی، داستان، مثنوی، عارف، جبر، مولانا، سهروردی، قرآن، روایت، عطار

خلاصه ماشینی: "مولانا نیز مانند هر فردی از تأثیر اندیشه‌ها و دانشهای بشر که در طول قرون جمع‌آوری شده دور نمانده است، اما مثنوی او بیش از اینکه تحت تأثیر هر نوع اندیشه و طرز نگرشی قرار داشته باشد از قرآن متأثر است و در این امر، سابقه تدین و منبرگویی خاندان او را و اینکه مانند سایر صوفه تعالیم خویش را با مطالب قرآنی مربوط می‌کرده نمی‌توان نادیده گرفت. عنوان مقاله:قضا و قدر و جبر و اختیار در مثنوی معنوی نویسنده:محمد جاوید صباغیان مأخذ:مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، ش 130-131(پاییز و زمستان 79، تاریخ انتشار پاییز 1380)، ص 659 تا 674در این مقاله نویسنده پس از ارائه تعاریفی از قضا و قدر و جبر و اختیار و بررسی اجمالی این موضوعات در آیاتی از قرآن، کوشیده است معیار مولانا را در ارزیابی این دو مقوله در خور تأمل و بحث‌انگیز و نیز جایگاه هر یک را در باور وی بشناسد و دریافت خویش را با شواهدی گویا از کلام مولوی ارائه کند. تلقی دیگر از قضا و قدر در ابیات دیگری از مثنوی این است که دست آدمی را در پرداختن به هر کاری و پای او را در پیمودن هر راهی که خود با اراده خویش برگزیده است ظاهرا کوتاه و بسته نشان می‌دهد؛از جمله در داستان پر رمز و راز عاشق شدن پادشاه بر کنیزک، آنجا که می‌گوید:هرچه کردند از علاج و از دواگشت رنج افزون و حاجت ناروااز قضا سرکنگبین صفرا نمودروغن بادام خشکی می‌فزوداز هلیله قبض شد اطلاق رفتآب، آتش را مدد شد همچو نفتحقیقت این است که در توجیه و توضیح سخن مولانا در این موارد باید گفت:در جهان بینی الهی و در نظام این جهان همه علتها و اسباب تنها مادی نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.