Skip to main content
فهرست مقالات

در باب ادبیات فکاهی

نویسنده:

(4 صفحه - از 127 تا 130)

کلید واژه های ماشینی : ادبی، خنده، ادبیات، طنز، هجو، هزل، باب ادبیات فکاهی، بذله، لطیفه، اشعار، شوخی، آدم‌های، هجری، انسان، حکایت‌های، اجتماعی، نشاط، جامی، انتقاد، ایران، مردم، ادبیات شوخی، ادبیات جدی، آثار، زندگی، ادبیات ایران، عبید در ادبیات ایران، عبید زاکانی، آثار شوخ، طنزها و هجوهای

خلاصه ماشینی: "حتی بسیاری از نویسندگان و شاعران که آثاری جدی و ماندگار از خود به‌ یادگار گذاشته‌اند،در عرصهء طنز،هجو،هزل و دیگر انواع شوخی نیز طبع‌آزمایی‌ کرده‌اند. به ادبیات جدی نیاز دارد، برای فراغت خاطر،رفع خستگی ذهنی، برانگیختن نشاط درونی نیز به ادبیات فکاهی نیاز دارد. هجو معمولا برخاسته از حس‌ کینه و بدخواهی است و جنبهء شخصی دارد و با این خصوصیات،از طنز متمایز می‌شود. برنجید و گفت:«ای مردک!کوری،سپری بدین بزرگی‌ را نمی‌بینی،سنگ بر سر من می‌زنی؟!» (رساله دلگشا،عبید زاکانی) طنز طنز در لغت،به معنی مسخره کردن و طعنه زدن و در اصطلاح،اثری ادبی‌ است که جنبه‌های بدرفتار بشری،ضعف‌هیا اخلاقی و فساد اجتماعی یا اشتباهات انسان را به شیوه‌ای تمسخرآمیز و اغلب غیرمستقیم بازگو می‌کند. (چرند و پرند،علی اکبر دهخدا) اما این‌که چرا ذوق و استعداد شاعران و سخنوران ایرانی در قالب طنز، شوخی،فکاهی،نکته‌پرانی،بدیهه‌گویی و حاضرجوابی بر ادیبان سایر ملل‌ رجحان دارد،شاید این پاسخ قانع‌کننده باشد: ادبیات ایران به‌طور اخص و ادبیات کشورهای ستم‌کشیده و استبدادزده در طول تاریخ به‌طور اعم،رواج طنز و هجو و هزل و شوخی و مسخرگی را ایجاب‌ می‌کرد؛زیرا مردمی که نمی‌توانستند انتقادهای خود را به صورت آشکار و به‌طور صریح بیان کنند،ناگزیر به سخنان دوپهلو،نیش‌دار و کنایه‌آمیز متوسل می‌شدند و با استفاده از صناعات ادبی همانند استعاره،کنایه،تشبیه،ایجاز،ایهام و... واقعیت این است:همان‌گونه که در ادبیات جدی،آثار کم‌مایه و بی‌ارزش‌ وجود دارد،در ادبیات شوخی نیز چنین آثاری فراوان یافت می‌شود. فخر الدین علی صفی،از نویسندگان و شعرای مشهور اواخر قرن نهم و نیمهء اول‌ قرن دهم هجری است که بیشتر عمر خود را در شهر هرات گذراند. شهرت دهخدا،به سبب تألیف لغت‌نامه‌ می‌گویند خنده عمر را زیاد می‌کند، بر هر درد بی‌درمان دواست و مشکل‌گشای‌ بسیاری از مناسبات اجتماعی است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.